Home page
Send mail
Forward
Back


       Abunə


BİZİM LAYİHƏLƏR









İNFORMASİYA BURAHIŞLARI

İnformasiya vərəqləri - gender nəzəriyyələrini, ictimai həyatın müxtəlif sahələrində gender münasibətlərinin müzakirə problemlərini işıqlandıran xüsusi buraxılışlardır (çap analoqu bölgələrdə yayılmışdır). Nəşrlərdə tədqiqatçılar haqda məlumatı AGİM -in məsləhətçiləri hazırlamışlar.




TƏDQİQATLAR

Bölmədə 1998-ci ildən indiki dövrə kimi Azərbaycan müəllifləri tərəfindən keçirilmiş gender tədqiqatları təqdim edilmişdir.




QAYNAR XƏTT

Təqdim edilmiş ünvanlardan hüquqi, psixoloji və tibbi yardım almaq olar.

YARDIM FORMALARI

Böhran mərkəzi:
t: 4943376
wcc@online.az


Hüquqi məsləhət, psixoloji bərpa edilmə, psixiatr, nevropotoloqun məsləhətləri.

MHAIDS Azerbaijan:
t: 5106614 mhaids@initiative.az


psixoloji bərpa edilmə, psixiatr, nevropotoloqun məsləhətləri

Elmi-tədqiqat Mərkəzi "AREAT"
t: 438 15 77:

areat@azeronline.com

nikah qeydiyyatı zamanı ailədə iqtisadi zorakılığın qarşısını alan tədbirlər kimi, nikah müqaviləsinin bağlanmasının mümkünlüyünə dair məsləhətlər

LTD "Law and Order"
t: (050) 341 06 60
law_order@gender-az.org


hüquqi məsləhət, məhkəmə iddialarının tərtibi, məhkəməyə qədər sənədlərin hazırlanması, ictimai müdafiəçi (ittihamçı) sifətində məhkəmə iclaslarında iştirak

"Təmiz dünya" vətəndaş hüquqları uğrunda sosial birlik
t: 497 10 58


Trafik qurbanlarına dəstək və trafik qurbanlarına sığınacağın verilməsi. Sığınacağın yeri ciddi surətdə məxfidir, onun yerini ancaq işçilər bilir. Qurbanlar və sığınacaq haqda informasiya gizli saxlanılır. Qurban, oraya düşəndən rəsmi hakimiyyətin icazəsinə kimi daima sığınacağın ərazisində yaşayır. Verilmiş informasiya KİV-lərdə dərc edilmir.




SƏS VERMƏ

“Azərbaycan Respublikasında gender bərabərliyi haqda” Qanunla tanışsınızmı?
Bəli
Yox

  


№ 1 GENDER, FEMINIZM VƏ QADIN PROBLEMLƏRINƏ YMUMİ DAIR ƏDƏBIYYATIN ICMALI


MART, 2002-Cİ

 

 Gender tədqiqatları - dünyagörüşü, yeni fəlsəfədir. Öz miqyasına görə onları ekologiya ilə müqayisə etmək olar. Ekologiya özü də düşüncə tərzinə, həyat fəlsəfəsinə çevrilmişdir. Ekoloji dünyagörüşü artıq 50-60 ildir ki, mövcuddur, lakin o, insanların şüuruna çətinliklə yol tapır. Bəs gələcəkdə gender dünyagörüşünü nə gözləyir?

Gender araşdırmaları hələ 1985-ci ildə, 3-cü Beynəlxalq qadınlar konfransı keçirilən zaman başlanmışdır, lakin on il ərzində irəliləyiş çox zəif olmuşdur. Axırıncı Pekin konfransında qeyd edildiyi kimi, nəzərdə tutulmuş ideyaların 2/ 3 hissəsi həyata keçirilməmişdi. Lakin Pekin konfransından sonra aşkar irəliləyişlər əmələ gəldi.

Gender tədqiqatları bütövlükdə müasir ictimai quruluşun məğzi olmalıdır. Bu gün hər yerdə iki tip təfəkkür mübarizə aparır: totalitar və demokratik. Və burada fərqi yoxdur - onların daşıyıcısı kimdir - kişi və ya qadın. Bu iki tip təfəkkür zərurətdən əmələ gəlmişdir. Totalitar təfəkkür insanın təbiət qarşısında aciz olduğu dövrdə, onunla mübarizə aparmalı olduğuna görə, demokratik təfəkkür - insanın bu mübarizədə qalib gəldiyinə görə yaranmışdır.

Gender tədqiqatları, təkcə mədəniyyətin gedişini dəyişə bilən problemləri yox, insan şüurunda baş verən dəyişikliklərin xarakterinə də təsir göstərə bilən qlobal problemlər qisminə aiddir.

Gender tədqiqatları ilə tanışlığı, bu problemin tarixini, nəzəriyyəsini, predmetini və əsas ideyalarını işıqlandıran ümumi işlərdən başlamaq məqsədəuyğundur. Bu baxımdan "Filosofiya" dərsliyini göstərmək olar. "Ton /Tone" nəşriyyatı, M., 1996. O.A.Voronina tərəfindən yazılmış "Filosofiya pola" hissəsində problem haqqında geniş təsəvvür verilir. Əsər müxtəlif dövrlərdə feminist fikirlərin formalaşmasının mənbələrini, onların XX əsrdə Qərb mədəniyyətinin sistematik tənqidinin inkişafı kimi təhlil edir. Kişi və qadınlar arasında cinsi və gender differensiasiyasının fərqini təyin edir, genderi humanitar biliyin yeni "cəmiyyətdə qadın və ya kişi kimi fərqləndirilən fərdlərin nəzərində tipik və arzuedilən sayılan xüsusiyyətlərə, normalara, stereotiplərə, rollara aid sosial, mədəni və psixoloji aspektləri" müzakirə edir (səh.406-407).

İngilis tədqiqatçıları Cenni Teyçman və Ketrin Evansın "Fəlsəfə. Yeni başlayanlar üçün rəhbər vəsait" ("Ves mir" nəşriyyatı. M., 1997.) kitabında gender problematikasını qadın və kişilərin sosial və siyasi vəziyyətlərində ənənəvi fərqləri açmağa imkan verən siyasətin və cinslərin qarşılıqlı əlaqəsi kontekstində nəzərdən keçirir. Müəlliflərin fikrincə, feministlər "gender" terminini (ing. " -"cins") süni sosial fərqlər yaradan, lakin süni yolla yaradılmış qrammatik cinslər bütün isimlərin təbii yolla kişi, qadın və orta cinsə bölünməsini əks etdirən termin hesab edildiyi kimi , bu termində təbiilik iddiasındadır.

Gender tədqiqatları haqqında populyar məlumatları "40-ya paralel" jurnalında çap edilmiş "Edipov kompleks" otmenyayetsya" Bakı, 1998, səh.35-38. məqaləsindən almaq olar (BMT-nin "Gender inkişafda" inkişaf Proqramının milli əlaqələndiricisi R.İbrahimbəyova ilə müsahibə).

Gender tədqiqatlarının inkişafı və təşəkkül tapmasında feminizmin müstəsna rolu bu hərəkatın tarixi ilə tanışlığı tələb edir ki, bu da "Feminizm: proza, memuarı, pisma" kitabında yaxşı şərh edilmişdir ("Proqress"nəşriyyatı, M., 1992). Kitab Amerika inqilabından başlamış XX əsrin qırxıncı illərinə qədər qadınların öz hüquqları uğrunda mübarizəsinin 150 illik tarixini əks etdirən məşhur ictimai xadimlərin və ədəbiyyatçıların əsərlərindən ibarət antologiyadır.

Gender biliklərinin təkcə Rusiyada deyil, həmçinin MDB ölkələrində də yayılmasında 1991-ci ilin axırında Moskvada "Gender tədqiqatları: vəziyyəti və perspektivləri" problemi üzrə keçirilmiş beynəlxalq seminarın böyük əhəmiyyəti olmuşdur. Bu seminarın materialları və müzakirələri qismən "Sosioloqiçeskie issledovaniya" jurnalında, M., 1992, i5 s.29-59. çap edilmişdir. Materiallarda dərc edilmiş altı məqalədə SSRİ, Rusiya, həmçinin bir sıra Qərb ölkələrində qadın problematikasının və gender tədqiqatlarının vəziyyəti əks edilmiş, genderin nəzəri və praktiki məsələləri önə çəkilmiş, tədqiqatların metodologiyası - qadın mövzusunun nəzəri mənimsənməsinin mühüm istiqaməti kimi təqdim edilmişdir. BMT-nin "Gender inkişafda" inkişaf Proqramının milli əlaqələndiricisi R.İbrahimbəyovanın başçılıq etdiyi şöbə bu yeni istiqamətin Azərbaycanda geniş yayılmasında mühüm rol oynamışdır. 12 fevral 1998-ci ildə Azərbaycan EA-nın Fəlsəfə və Hüquq İnstitutu bu təşkilatla birlikdə "Gender: qadın probleminin yeni mərhələsi" mövzusunda birinci respublika konfransı keçirmişdir. Konfransın işində geniş ictimaiyyət, çoxsaylı qadın təşkilatlarının nümayəndələri, deputat qadınlar iştirak etmişlər. Konfransın materialları çap olunmuşdur: "Gender: qadın probleminin yeni mərhələsi". 1 Buraxılış, B., 1998. Materiallar azərbaycan, rus və ingilis dillərində təqdim edilmişdir. Qeyd etmək lazımdır ki, konfrans "qender" termininin yazılışını azərbaycan dilində "cender" kimi qəbul etmişdi, hərçənd "gender" terminindən istifadə etmək daha düzgün olardı.

SAYTIN XƏBƏRLƏRİ

"Gender və din"/"Məqalələr" bölməsində Elşad Mirinin kitabları təqdim edilmişdir:
- İslam dini zorakılığı qadağan edir
- İslamda qadın-kişi bərabərliyi
- İslamda qadının ictimai həyatdakı rolu
- İslamda ailə həyatı




VİRTUAL MUZEY

XIX əsrin sonu - XX əsrin əvvəllərində Azərbaycanda qadınların ictimai fəallığının gözəl nümunələri mövcuddur. Azərbaycanda qadın fəallığı, öz yolunu maarifçilik və xeyriyyəçilik ideyalarının yayılmasından başlayaraq, əlbəttə, hər bir ölkədə mədəni, dini, milli ənənələrlə formalaşdırılan spesifik cizgilərinə malik idi. Toplanmış informasiya, şübhəsiz, qadın və gender problemləri sahəsində işləyən müəllimlər, tarixçilər və tədqiqatçılar üçün yardımçı material olacaq. Onlar bu nadir sənədlərdən tarixi istinadlar, vizual və şifahi şəhadət şəklində istifadə etmək imkanı əldə edəcəklər.




AVROPA QADIN TEZAURUSU

Avropa Qadın Tezaurusu - məlumatlar bankında, İnternetdə, qadın kitabxanalarında, sənəd mərkəzlərində və arxivlərdə "qadın" informasiyasının təyin edilməsi və axtarışı üçün professional vasitədir. Tezaurusda 2087 termin var. Tezaurusun Azərbaycan versiyasına bizim cəmiyyətin sosial-siyasi reallıqlarını, milli mədəniyyətimizi və islam mədəniyyətini əks etdirən 589 terminlər daxil edilmişdir.




GENDER DİREKTORİYASI

Gender direktoriyası - qadın və gender məsələlərinə cəlb edilmiş bütün milli strukturlar üzrə verilənlər bankıdır: dövlət strukturları, milli parlament, biznes sektoru, KİV-lər, beynəlxalq təşkilatlar, diplomatik korpuslar, hüquq müdafiəçiləri, yazıçılar, şairlər, rəssamlar və s. Diqqət: direktoriya linklər vasitəsilə qadın QHT-lərin verilənlər bazası, gender layihələrini yerinə yetirən QHT-lərin verilənlər bankı, gender fənləri üzrə tədqiqatçıların və müəllimlərin verilənlər bankı ilə əlaqədardır.




AİLƏ, QADIN VƏ UŞAQ PROBLEMLƏRI ÜZRƏ DÖVLƏT KOMİTƏSİ

Azərbaycan Prezidenti İ.Əliyevin təşəbbüsü ilə 2006-cı il fevralın 6-da Ailə, Qadın və Uşaq problemləri üzrə Dövlət Komitəsi yaradılmışdır. Dövlət Komitəsinin sədri Bakı Dövlət Universitetinin professoru, siyasət elmləri doktoru Hicran Hüseynovadır.




QADIN HÜQUQLARINA DAİR MİLLİ SƏNƏDLƏR

Bölmədə kişilər və qadınlar arasında bərabərliyin əldə olunmasına, qadınların vəziyyətinin yaxşılaşdırılmasına və qadın hüquqlarının müdafiəsinə dair milli sənədlər təqdim edilmişdir.




QADIN HÜQUQLARINA DAİR BEYNƏLXALQ SƏNƏDLƏR

Bölmədə kişilər və qadınlar arasında bərabərliyin əldə olunmasına, qadınların vəziyyətinin yaxşılaşdırılmasına və qadın hüquqlarının müdafiəsinə dair beynəlxalq sənədlər təqdim edilmişdir.




QADIN QHT-LƏRİN VERİLƏNLƏR BAZASI

Verilənlər bazasına rəsmi surətdə qeydə alınmış və qeydə alınmamış təşkilatlar, qadın qrupları daxildir. Diqqət: ölkədə dəqiq profilli QHT-lər yoxdur, ona görə də informasiyanın dolğunluğu üçün axtarışı bir neçə açar sözlər üzrə aparmaq tövsiyə olunur.




GENDER LAYİHƏLƏRİNİ YERİNƏ YETİRƏN QHT-LƏRİN VERİLƏNLƏR BAZASI

Verilənlər bazası 1998-2007-ci illər üzrə gender problemlərinə dair beynəlxalq və milli layihələr haqda informasiya təqdim edir. Axtarış həm tematik açar sözlər, həm də QHT-lərin adı üzrə həyata keçirilir.






Human Rights in the XXI Century - Azerbaijan
















Regional Initiative of Women's Groups for Promoting ICT as a Strategic Tool for Social Transformation




     Sayt «Açıq Cəmiyyət» İnstitutu - Yardım Fondu tərəfindən hazırlanıb