Home page
Send mail
Forward
Back


       Abunə


BİZİM LAYİHƏLƏR









İNFORMASİYA BURAHIŞLARI

İnformasiya vərəqləri - gender nəzəriyyələrini, ictimai həyatın müxtəlif sahələrində gender münasibətlərinin müzakirə problemlərini işıqlandıran xüsusi buraxılışlardır (çap analoqu bölgələrdə yayılmışdır). Nəşrlərdə tədqiqatçılar haqda məlumatı AGİM -in məsləhətçiləri hazırlamışlar.




TƏDQİQATLAR

Bölmədə 1998-ci ildən indiki dövrə kimi Azərbaycan müəllifləri tərəfindən keçirilmiş gender tədqiqatları təqdim edilmişdir.




QAYNAR XƏTT

Təqdim edilmiş ünvanlardan hüquqi, psixoloji və tibbi yardım almaq olar.

YARDIM FORMALARI

Böhran mərkəzi:
t: 4943376
wcc@online.az


Hüquqi məsləhət, psixoloji bərpa edilmə, psixiatr, nevropotoloqun məsləhətləri.

MHAIDS Azerbaijan:
t: 5106614 mhaids@initiative.az


psixoloji bərpa edilmə, psixiatr, nevropotoloqun məsləhətləri

Elmi-tədqiqat Mərkəzi "AREAT"
t: 438 15 77:

areat@azeronline.com

nikah qeydiyyatı zamanı ailədə iqtisadi zorakılığın qarşısını alan tədbirlər kimi, nikah müqaviləsinin bağlanmasının mümkünlüyünə dair məsləhətlər

LTD "Law and Order"
t: (050) 341 06 60
law_order@gender-az.org


hüquqi məsləhət, məhkəmə iddialarının tərtibi, məhkəməyə qədər sənədlərin hazırlanması, ictimai müdafiəçi (ittihamçı) sifətində məhkəmə iclaslarında iştirak

"Təmiz dünya" vətəndaş hüquqları uğrunda sosial birlik
t: 497 10 58


Trafik qurbanlarına dəstək və trafik qurbanlarına sığınacağın verilməsi. Sığınacağın yeri ciddi surətdə məxfidir, onun yerini ancaq işçilər bilir. Qurbanlar və sığınacaq haqda informasiya gizli saxlanılır. Qurban, oraya düşəndən rəsmi hakimiyyətin icazəsinə kimi daima sığınacağın ərazisində yaşayır. Verilmiş informasiya KİV-lərdə dərc edilmir.




SƏS VERMƏ

“Azərbaycan Respublikasında gender bərabərliyi haqda” Qanunla tanışsınızmı?
Bəli
Yox

  


AİLƏ VƏZİFƏLƏRİ NƏDİR?


156 â„–- li Konvensiyaya uyÄŸun olaraq, ailÉ™ vÉ™zifÉ™lÉ™ri dedikdÉ™, "öhdÉ™dÉ™ olan uÅŸaqlara" vÉ™ "digÉ™r yaxın qohumlara - hÉ™qiqÉ™tÉ™n qulluÄŸa vÉ™ yardıma ehtiyacı olan ailÉ™ üzvlÉ™rinÉ™" olan münasibÉ™tdÉ™ki vÉ™zifÉ™lÉ™r baÅŸa düÅŸülür. Bu anlayış altına mÉ™hz hansı ÅŸÉ™xslÉ™rin düÅŸdüyünü hÉ™r bir ölkÉ™ sÉ™rbÉ™st ÅŸÉ™kildÉ™ müÉ™yyÉ™n edir, çünki "ailÉ™" vÉ™ "ailÉ™ vÉ™zifÉ™lÉ™ri anlayışları konkret milli kontekstdÉ™n vÉ™ yerli ÅŸÉ™raitdÉ™n asılı olaraq fÉ™rqli ÅŸÉ™rh oluna bilÉ™r. Bununla belÉ™, 156 â„–- li Konvensiya öz tÉ™sirini müÉ™yyÉ™n bir iÅŸçinin öhdÉ™sindÉ™ olan uÅŸaqlara, xÉ™stÉ™lÉ™rÉ™ vÉ™ ahıllara da ÅŸamil edir. TÉ™sÉ™rrüfat iÅŸlÉ™ri dÉ™ ailÉ™ vÉ™zifÉ™lÉ™rinin bir hissÉ™si kimi nÉ™zÉ™rdÉ™ tutulur.

BƏT-in digÉ™r konvensiyası - Analığın mühafizÉ™si haqqında 183 â„–-li Konvensiya (2000) - vÉ™ onu tamamlayan 191 â„–-li Tövsiya iÅŸlÉ™yÉ™n qadınlara özlÉ™rinin reproduktiv vÉ™ istehsalat funksiyalarını müvÉ™ffÉ™qiyyÉ™tlÉ™ uzlaÅŸdırmaq imkanı verilmÉ™sinÉ™ vÉ™ məşğulluq sahÉ™sindÉ™ onların reproduktiv rollarına görÉ™ onlara qarşı qeyri-bÉ™rabÉ™r münasibÉ™tÉ™ yol verilmÉ™mÉ™sinÉ™ yönÉ™ldilmiÅŸdir. Bu, hamilÉ™lik vÉ™ körpÉ™nin döÅŸlÉ™ qidalandırılması dövründÉ™ saÄŸlamlığın müdafiÉ™ olunmasını, uÅŸağın doÄŸulması ilÉ™ baÄŸlı mÉ™zuniyyÉ™tin vÉ™ müavinÉ™tlÉ™rin verilmÉ™sini özündÉ™ birləşdirir.

BƏT-in analığın mühafizÉ™si ilÉ™ baÄŸlı É™vvÉ™lki Konvensiyalarından (â„– 3 (1919-cu il) vÉ™ â„– 103 (1952-ci il)) fÉ™rqli olaraq, 183 â„–-li 2000-ci il tarixli Konvensiya iÅŸin növündÉ™n, müÉ™ssisÉ™nin tipindÉ™n vÉ™ kontrakt münasibÉ™tlÉ™rindÉ™n asılı olmayaraq, adÉ™tÉ™n heç bir sosial zÉ™manÉ™t ÅŸamil edilmÉ™yÉ™n asılı É™mÉ™yin (mÉ™sÉ™lÉ™n, ev qulluqçusu) qeyri-tipik formaları da daxil olmaqla, formal vÉ™ qeyri-formal iqtisadiyyatda məşğul olan vÉ™ muzdla iÅŸlÉ™yÉ™n bütün qadınlara öz tÉ™sirini ÅŸamil edir. 183 â„–-li Konvensiya hamilÉ™lik vÉ™ doÄŸuÅŸ üzrÉ™ mÉ™cburi minimal mÉ™zuniyyÉ™tin müddÉ™tini 14 hÉ™ftÉ™yÉ™ qÉ™dÉ™r artırır vÉ™ belÉ™liklÉ™ dÉ™ dünya miqyasında böyük sayda iÅŸlÉ™yÉ™n qadınların vÉ™ onların uÅŸaqlarının saÄŸlamlığının vÉ™ rifahlarının mühafizÉ™sini tÉ™min edir.

156 vÉ™ 183 â„–-li Konvensiyaların vÉ™ onların tövsiyÉ™lÉ™rinin tÉ™tbiqinin iÅŸçilÉ™r üçün faydaları göz qabağındadır: bu, stabil É™mÉ™k haqqını vÉ™ peÅŸÉ™karlıq sÉ™viyyÉ™sinin artım perspektivini saxlamaqla, öz ÅŸÉ™xsi hÉ™yatını mükÉ™mmÉ™l təşkil etmÉ™k imkanı demÉ™kdir.

XidmÉ™ti vÉ™ ailÉ™ vÉ™zifÉ™lÉ™rinin uzlaÅŸdırılması siyasÉ™tinin tÉ™tbiqindÉ™n iÅŸÉ™götürÉ™nlÉ™r üçün hasil olan fayda ilk baxışdan o qÉ™dÉ™r dÉ™ aydın görünmür. Çox vaxt ailÉ™ vÉ™zifÉ™li ÅŸÉ™xslÉ™r üçün yaradılan É™lveriÅŸli ÅŸÉ™rait müÉ™yyÉ™n inzibati qÉ™rarların qÉ™bul olunmasını vÉ™ bir sıra É™lavÉ™ xÉ™rc tÉ™lÉ™b edir. Buna baxmayaraq, bu xÉ™rclÉ™r onların uzunmüddÉ™tli planda müsbÉ™t sÉ™mÉ™rÉ™sini vÉ™ faydalı iÅŸ É™msalını düzgün qiymÉ™tlÉ™ndirÉ™ bilmÉ™yÉ™n iÅŸÉ™götürÉ™nin çÉ™kdiyi itkilÉ™rlÉ™ müqayisÉ™ edilmÉ™zdir. AilÉ™ vÉ™zifÉ™lÉ™rini iÅŸi ilÉ™ harmonik ÅŸÉ™kildÉ™ birləşdirmÉ™k imkanı olan iÅŸçi öz iÅŸindÉ™n mÉ™mnunluq hissi duyacaq, böyük loyallıq vÉ™ É™mÉ™kdaÅŸlığa hazır olduÄŸunu nümayiÅŸ etdirÉ™cÉ™kdir.

Konkret mÉ™dÉ™niyyÉ™t, milli É™nÉ™nÉ™lÉ™r vÉ™ dÉ™yÉ™rlÉ™r ÅŸÉ™raitindÉ™ ailÉ™nin maraqlarının nÉ™zÉ™rÉ™ alınması vÉ™ müÉ™ssisÉ™nin rÉ™qabÉ™tÉ™ davamlılığının tÉ™min edilmÉ™si üçün dövlÉ™t, iÅŸÉ™götürÉ™nlÉ™r vÉ™ hÉ™mkarlar ittifaqları arasında üçtÉ™rÉ™fli dialoqun aparılması, hÉ™mçinin bir sıra maraqlı tÉ™rÉ™flÉ™rlÉ™ É™mÉ™kdaÅŸlıq çox vacibdir. HökumÉ™t tÉ™rÉ™findÉ™n bu, uÅŸaqlara vÉ™ qocalara qulluq üzrÉ™ xidmÉ™tin inkiÅŸaf etdirilmÉ™si, mÉ™ktÉ™bÉ™qÉ™dÉ™r uÅŸaq müÉ™ssisÉ™lÉ™ri ÅŸÉ™bÉ™kÉ™sinin yaradılması, mÉ™iÅŸÉ™t vÉ™ sosial xidmÉ™t sahÉ™lÉ™rinin tÉ™kmilləşdirilmÉ™si ola bilÉ™r.

İşəgötürÉ™nlÉ™r vÉ™ hÉ™mkÉ™rlar ittifaqları tÉ™rÉ™findÉ™n bu, É™mÉ™k vÉ™ məşğulluq ÅŸÉ™raitinin ailÉ™ vÉ™zifÉ™lÉ™ri ilÉ™ uzlaÅŸdırılması (mÉ™sÉ™lÉ™n, mÉ™zuniyyÉ™tin, iÅŸ gününün uzunluÄŸu vÉ™ s.), yÉ™ni ailÉ™nin maraqları nÉ™zÉ™rÉ™ alınmaqla, iÅŸ yerlÉ™rinin təşkili ola bilÉ™r. Bunu kollektiv müqavilÉ™lÉ™r vÉ™ yaxud da müÉ™ssisÉ™lÉ™r sÉ™viyyÉ™sindÉ™ müvafiq idarÉ™etmÉ™ praktikası vasitÉ™silÉ™ etmÉ™k olar.

Bu, hamıya sərfəlidir...

AilÉ™nin maraq vÉ™ ehtiyaclarını nÉ™zÉ™rdÉ™ tutan siyasÉ™t hÉ™m müÉ™ssisÉ™lÉ™rÉ™, hÉ™m dÉ™ iÅŸçilÉ™rÉ™ qarşılıqlı fayda gÉ™tirir. BÉ™zi tÉ™dbirlÉ™r iÅŸÉ™götürÉ™ndÉ™n ciddi xÉ™rclÉ™r tÉ™lÉ™b edir, lakin daha az xÉ™rc tÉ™lÉ™b edÉ™n təşəbbüslÉ™r belÉ™ - mÉ™sÉ™lÉ™n, döÅŸlÉ™ qidalandırılan körpÉ™lÉ™r üçün xüsusi otağın ayrılması, tÉ™til vaxtı administrasiya tÉ™rÉ™findÉ™n ayrılmış yerlÉ™rdÉ™ uÅŸaqların saxlanılmasına icazÉ™nin verilmÉ™si kimi tÉ™dbirlÉ™r - É™n müsbÉ™t ÅŸÉ™kildÉ™ personalın É™mÉ™yinin mÉ™hsuldarlığına vÉ™ iÅŸgüzar fÉ™aliyyÉ™tinin nÉ™ticÉ™lÉ™rinÉ™ É™hÉ™miyyÉ™tli dÉ™rÉ™cÉ™dÉ™ tÉ™sir göstÉ™rmÉ™yÉ™ qadirdir.

... və hər kəsdən əvvəl cavanlara

ƏmÉ™k bazarına ilk çıxış É™ksÉ™r hallarda ailÉ™nin yaranması ilÉ™ üst-üstÉ™ düÅŸür.

Bir qayda olaraq, nikahların böyük hissÉ™si 20-25 yaÅŸlarında baÄŸlanılır ki, bu da ailÉ™ vÉ™zifÉ™lÉ™rinin olmasını nÉ™zÉ™rdÉ™ tutur.

HÉ™m ÅŸÉ™hÉ™r, hÉ™m dÉ™ kÉ™nd yerlÉ™rindÉ™ qadınlar É™sasÉ™n 20-dÉ™n 29 yaÅŸa qÉ™dÉ™r olan dövrdÉ™ daha çox sayda uÅŸaq dünyaya gÉ™tirirlÉ™r.

Məhz gənclərdə uşaqlara və yaşlı valideynlərə qulluq etmək zərurəti yaranır.

ƏmÉ™k vÉ™ məşğulluq sahÉ™sindÉ™ gÉ™nclÉ™rÉ™ qarşı ayrı-seçkilik, xüsusilÉ™ dÉ™ keçid iqtisadiyyatı dövrünü yaÅŸayan ölkÉ™lÉ™rin É™mÉ™k bazarının É™sas problemlÉ™rindÉ™n biridir. İkili - hÉ™m cinsi, hÉ™m dÉ™ yaÅŸ É™lamÉ™tlÉ™rinÉ™ görÉ™ ayrı-seçkiliyÉ™ mÉ™ruz qalan gÉ™nc qadınlar isÉ™ daha ağır vÉ™ziyyÉ™tdÉ™dirlÉ™r. Bir tÉ™rÉ™fdÉ™n, tÉ™crübÉ™ vÉ™ peÅŸÉ™ vÉ™rdiÅŸlÉ™rinin çatışmazlığından É™ziyyÉ™t çÉ™kir, digÉ™r tÉ™rÉ™fdÉ™n, onların qarşısında perspektivdÉ™ ailÉ™ qurmaq, uÅŸaqların doÄŸulması vÉ™ ailÉ™ vÉ™zifÉ™lÉ™rinin meydana gÉ™lmÉ™si mÉ™sÉ™lÉ™lÉ™ri durur. Qadının hamilÉ™lik mÉ™zuniyyÉ™tinÉ™ getmÉ™si iÅŸÉ™götürÉ™ndÉ™n istehsalatdakı iÅŸ ritmini saxlamaq üçün É™lavÉ™ sÉ™ylÉ™rin göstÉ™rilmÉ™sini tÉ™lÉ™b edÉ™ bilÉ™r. Çox vaxt belÉ™ olur ki, ailÉ™ uÅŸağı mÉ™ktÉ™bÉ™qÉ™dÉ™r uÅŸaq müÉ™ssisÉ™sinÉ™ düzÉ™ldÉ™ bilmir (müxtÉ™lif sÉ™bÉ™blÉ™r üzündÉ™n) vÉ™ qadın hamilÉ™lik mÉ™zuniyyÉ™tindÉ™n sonra iÅŸÉ™ qayıtmır. BelÉ™liklÉ™, xeyli sayda gÉ™nc qadın öz karyerasını müvÉ™ffÉ™qiyyÉ™tlÉ™ inkiÅŸaf etdirmÉ™k imkanını itirir.

AilÉ™ hÉ™yatına qatılmaq, uÅŸaqlara vÉ™ qohumlara qayğı göstÉ™rmÉ™k xeyli sayda gÉ™nc qadın üçün mÉ™cburi seçim olduÄŸu halda, gÉ™nc kiÅŸilÉ™rdÉ™n ötrü isÉ™ gÉ™nc ailÉ™ni saxlamaq üçün çox hallarda ixtisas tÉ™lÉ™b etmÉ™yÉ™n azmaaÅŸlı iÅŸdÉ™ çalışmaq mÉ™cburidir, (ümumiyyÉ™tlÉ™, bu cür seçim gÉ™nc qadınlar üçün dÉ™ sÉ™ciyyÉ™vidir). Bu halda peÅŸÉ™ inkiÅŸafı mümkün deyil: gÉ™nc atalar ya lazımi sÉ™viyyÉ™dÉ™ vÉ™ hÉ™cmdÉ™ tÉ™hsil almaq imkanına malik olmurlar, yaxud da ixtisası üzrÉ™ iÅŸlÉ™mÉ™yÉ™rÉ™k, ali tÉ™hsil müÉ™ssisÉ™lÉ™rindÉ™ É™vvÉ™llÉ™r aldıqları ixtisas sÉ™viyyÉ™sini itirirlÉ™r.

MÉ™nfi nÉ™ticÉ™lÉ™rin siyahısını yoxsulluÄŸun artması, gender qeyri-bÉ™rabÉ™rliyinin güclÉ™nmÉ™si, uÅŸaqların tÉ™hsil almaq imkanlarının azalması vÉ™ s. halları daxil etmÉ™klÉ™ davam etdirmÉ™k olar.

BelÉ™liklÉ™, xidmÉ™ti vÉ™ ailÉ™ vÉ™zifÉ™lÉ™rinin müvÉ™ffÉ™qiyyÉ™tlÉ™ uzlaÅŸdırılması qadınlar vÉ™ kiÅŸilÉ™r üçün lÉ™yaqÉ™tli məşğulluÄŸun rÉ™hnidir. Bunu milli qanunvericiliklÉ™rini vÉ™ praktikalarını BƏT-in ailÉ™ vÉ™zifÉ™lÉ™ri olan iÅŸçilÉ™r haqqında 156 â„–-li vÉ™ analığın mühafizÉ™si haqqinda 183 â„–-li  Konvensiyalarına uyÄŸunlaÅŸdıraraq, "iÅŸ vÉ™ ailÉ™" münaqiÅŸÉ™lÉ™rinin sÉ™mÉ™rÉ™li hÉ™lli yollarını tapan bir çox ölkÉ™lÉ™rin tÉ™crübÉ™si tÉ™sdiq edir. Öz növbÉ™sindÉ™, iÅŸÉ™götürÉ™nlÉ™r vÉ™ hÉ™mkarlar ittifaqları konkret müÉ™ssisÉ™lÉ™rdÉ™ ailÉ™ vÉ™zifÉ™li iÅŸçilÉ™ri üçün çox ÅŸeylÉ™r edÉ™ bilÉ™rlÉ™r.

 

www.gender-az.org

SAYTIN XƏBƏRLƏRİ

"Gender və din"/"Məqalələr" bölməsində Elşad Mirinin kitabları təqdim edilmişdir:
- İslam dini zorakılığı qadağan edir
- İslamda qadın-kişi bərabərliyi
- İslamda qadının ictimai həyatdakı rolu
- İslamda ailə həyatı




VİRTUAL MUZEY

XIX əsrin sonu - XX əsrin əvvəllərində Azərbaycanda qadınların ictimai fəallığının gözəl nümunələri mövcuddur. Azərbaycanda qadın fəallığı, öz yolunu maarifçilik və xeyriyyəçilik ideyalarının yayılmasından başlayaraq, əlbəttə, hər bir ölkədə mədəni, dini, milli ənənələrlə formalaşdırılan spesifik cizgilərinə malik idi. Toplanmış informasiya, şübhəsiz, qadın və gender problemləri sahəsində işləyən müəllimlər, tarixçilər və tədqiqatçılar üçün yardımçı material olacaq. Onlar bu nadir sənədlərdən tarixi istinadlar, vizual və şifahi şəhadət şəklində istifadə etmək imkanı əldə edəcəklər.




AVROPA QADIN TEZAURUSU

Avropa Qadın Tezaurusu - məlumatlar bankında, İnternetdə, qadın kitabxanalarında, sənəd mərkəzlərində və arxivlərdə "qadın" informasiyasının təyin edilməsi və axtarışı üçün professional vasitədir. Tezaurusda 2087 termin var. Tezaurusun Azərbaycan versiyasına bizim cəmiyyətin sosial-siyasi reallıqlarını, milli mədəniyyətimizi və islam mədəniyyətini əks etdirən 589 terminlər daxil edilmişdir.




GENDER DİREKTORİYASI

Gender direktoriyası - qadın və gender məsələlərinə cəlb edilmiş bütün milli strukturlar üzrə verilənlər bankıdır: dövlət strukturları, milli parlament, biznes sektoru, KİV-lər, beynəlxalq təşkilatlar, diplomatik korpuslar, hüquq müdafiəçiləri, yazıçılar, şairlər, rəssamlar və s. Diqqət: direktoriya linklər vasitəsilə qadın QHT-lərin verilənlər bazası, gender layihələrini yerinə yetirən QHT-lərin verilənlər bankı, gender fənləri üzrə tədqiqatçıların və müəllimlərin verilənlər bankı ilə əlaqədardır.




AİLƏ, QADIN VƏ UŞAQ PROBLEMLƏRI ÜZRƏ DÖVLƏT KOMİTƏSİ

Azərbaycan Prezidenti İ.Əliyevin təşəbbüsü ilə 2006-cı il fevralın 6-da Ailə, Qadın və Uşaq problemləri üzrə Dövlət Komitəsi yaradılmışdır. Dövlət Komitəsinin sədri Bakı Dövlət Universitetinin professoru, siyasət elmləri doktoru Hicran Hüseynovadır.




QADIN HÜQUQLARINA DAİR MİLLİ SƏNƏDLƏR

Bölmədə kişilər və qadınlar arasında bərabərliyin əldə olunmasına, qadınların vəziyyətinin yaxşılaşdırılmasına və qadın hüquqlarının müdafiəsinə dair milli sənədlər təqdim edilmişdir.




QADIN HÜQUQLARINA DAİR BEYNƏLXALQ SƏNƏDLƏR

Bölmədə kişilər və qadınlar arasında bərabərliyin əldə olunmasına, qadınların vəziyyətinin yaxşılaşdırılmasına və qadın hüquqlarının müdafiəsinə dair beynəlxalq sənədlər təqdim edilmişdir.




QADIN QHT-LƏRİN VERİLƏNLƏR BAZASI

Verilənlər bazasına rəsmi surətdə qeydə alınmış və qeydə alınmamış təşkilatlar, qadın qrupları daxildir. Diqqət: ölkədə dəqiq profilli QHT-lər yoxdur, ona görə də informasiyanın dolğunluğu üçün axtarışı bir neçə açar sözlər üzrə aparmaq tövsiyə olunur.




GENDER LAYİHƏLƏRİNİ YERİNƏ YETİRƏN QHT-LƏRİN VERİLƏNLƏR BAZASI

Verilənlər bazası 1998-2007-ci illər üzrə gender problemlərinə dair beynəlxalq və milli layihələr haqda informasiya təqdim edir. Axtarış həm tematik açar sözlər, həm də QHT-lərin adı üzrə həyata keçirilir.






Human Rights in the XXI Century - Azerbaijan
















Regional Initiative of Women's Groups for Promoting ICT as a Strategic Tool for Social Transformation




     Sayt «Açıq Cəmiyyət» İnstitutu - Yardım Fondu tərəfindən hazırlanıb