Home page
Send mail
Forward
Back


       Abunə


BİZİM LAYİHƏLƏR









İNFORMASİYA BURAHIŞLARI

İnformasiya vərəqləri - gender nəzəriyyələrini, ictimai həyatın müxtəlif sahələrində gender münasibətlərinin müzakirə problemlərini işıqlandıran xüsusi buraxılışlardır (çap analoqu bölgələrdə yayılmışdır). Nəşrlərdə tədqiqatçılar haqda məlumatı AGİM -in məsləhətçiləri hazırlamışlar.




TƏDQİQATLAR

Bölmədə 1998-ci ildən indiki dövrə kimi Azərbaycan müəllifləri tərəfindən keçirilmiş gender tədqiqatları təqdim edilmişdir.




QAYNAR XƏTT

Təqdim edilmiş ünvanlardan hüquqi, psixoloji və tibbi yardım almaq olar.

YARDIM FORMALARI

Böhran mərkəzi:
t: 4943376
wcc@online.az


Hüquqi məsləhət, psixoloji bərpa edilmə, psixiatr, nevropotoloqun məsləhətləri.

MHAIDS Azerbaijan:
t: 5106614 mhaids@initiative.az


psixoloji bərpa edilmə, psixiatr, nevropotoloqun məsləhətləri

Elmi-tədqiqat Mərkəzi "AREAT"
t: 438 15 77:

areat@azeronline.com

nikah qeydiyyatı zamanı ailədə iqtisadi zorakılığın qarşısını alan tədbirlər kimi, nikah müqaviləsinin bağlanmasının mümkünlüyünə dair məsləhətlər

LTD "Law and Order"
t: (050) 341 06 60
law_order@gender-az.org


hüquqi məsləhət, məhkəmə iddialarının tərtibi, məhkəməyə qədər sənədlərin hazırlanması, ictimai müdafiəçi (ittihamçı) sifətində məhkəmə iclaslarında iştirak

"Təmiz dünya" vətəndaş hüquqları uğrunda sosial birlik
t: 497 10 58


Trafik qurbanlarına dəstək və trafik qurbanlarına sığınacağın verilməsi. Sığınacağın yeri ciddi surətdə məxfidir, onun yerini ancaq işçilər bilir. Qurbanlar və sığınacaq haqda informasiya gizli saxlanılır. Qurban, oraya düşəndən rəsmi hakimiyyətin icazəsinə kimi daima sığınacağın ərazisində yaşayır. Verilmiş informasiya KİV-lərdə dərc edilmir.




SƏS VERMƏ

“Azərbaycan Respublikasında gender bərabərliyi haqda” Qanunla tanışsınızmı?
Bəli
Yox

  


D


 

DAVUDOVA Mərziyə Yusif qızı (8.12.1901, Həştərxan - 5.1.1962, Bakı) - Azərb. aktrisası. Azərb. Resp. xalq artisti (1936). SSRİ xalq artisti (1949). Səhnə fəaliyyətinə dram dərnəyində başlamışdır. 1918 ildə H.Ərəblinski Həştərxanda qastrolda olarkən onun oyununu bəyənmiş və Bakıya dəvət etmişdi. 1920 ildə Bakıya köçmüş, Birləşmiş Dövlət Teatrının dram truppasına (indiki Azərbaycan Milli Dram Teatrı) daxil olmuşdur. Yaradıcılığı müasir Azərb. dramaturgiyası, xüsusilə C.Cabbarlının əsərlərindəki qadın surətləri ilə sıx bağlıdır. Gültəkin, Firəngiz, Sevil, Turac ("Aydın", "Oqtay Eloğlu", "Sevil", "Dönüş", C.Cabbarlı) rollarının ilk ifaçısı olmuşdur. Yaratdığı Sevil obrazı Azərb. teatr sənəti tarixində mühüm yer tutur. Həyat ("Həyat". M.İbrahimov), Lyubov Yarovaya ("Lyubov Yarovaya", K.Trenyov), Oksana ("Eskadranın məhvi", A.Korneyçuk), Klara ("Qorxu", A.Afinogenov), Qızyetər ("Xanlar", S.Vurğun), Cülzar ("Şərqin səhəri", Ə.Məmmədxanlı; SSRİ Dövlət mükafatı, 1948) rollarında müxtəlif xarakterli qadın obrazlarını yaratmışdır. Yaradıcılığında romantik təmayüllər Xumar, Südabə ("Şeyx Sənan", "Səyavuş", H.Cavid), Xuraman, Şirin ("Vaqif", "Fərhad və Şirin", S.Vurğun) rollarının ifasında öz əksini tapmışdır. Azərb. səhnəsində Şekspir faciələrinin ən yaxşı ifaçılarından olmuşdur: Qonerilya ("Kral Lir"), Gertruda ("Hamlet"), Dezdemona ("Otello"), Ledi Makbet ("Makbet"). Rus klassiklərinin pyeslərində də çıxış etmişdir: Kruçinina, Kabanixa ("Günahsız müqəssirlər", "Tufan", A.Ostrovski), Nastya, Vassa Jeleznova ("Həyatın dibində", "Vassa Jeleznova", M.Qorki).

Kino aktrisası kimi də tanınmış, "Hacı Qara", "Bir ailə", "Bakının ışıqları", "Bir məhəlləli iki oğlan", "Koroğlu" və s. fılmlərə çəkilmişdir. 1956-62 illərdə Azərb. Teatr Cəmiyyətinə rəhbərlik etmişdir. Azərb. SSR. Ali Sovetinin (2-5-ci çağırış) deputatı olmuşdur. Mingəçevir Dram Teatrı onun adınadır.

 

 

 


DƏRBƏNDLİ Zərnigar (?-?) - Azərb. aşığı. 18 əsrin ikinci yarısı - 19 əsrin əvvəllərində yaşamışdır. Dərbənd hakiminin qızıdır. Mükəmməl təhsil görmüş, at çapmaq, qılınc oynatmaqla yanaşı, şer qoşmaqda, aşıq məclisləri keçirməkdə ad çıxarmışdı. Rəvayətə görə, məğlub etdiyi aşıqları zindana saldıran D.Z. Xudatlı Loğmanla yarışda məğlub olmuş, ona ərə getmək istəmiş, lakin bu sevda baş tutmamışdır. Sonralar Aşıq Valehə məğlub olan D.Z. ona ərə getmiş və Qarabağa köçmüşdür. Cünklərdə aşıq şerinin qoşma, gəraylı, təcnis, müxəmməs, qoşayarpaq, varsağı və s. şəkillərində yaratdığı şerlər mühafizə olunur. Onun Aşıq Valehlə eşq macəraları sonralar qoşulmuş "Valeh-Zərnigar" dastanında əksini tapmışdır.

 

 

 

DİLBAZİ  Əminə Paşa qızı (d. 26.12.1919, Qazax) - Azərb. rəqqasəsi, baletmeyster və pedaqoq. Azərb. Resp. xalq artisti (1959). Rəqqasəlik fəaliyyətinə 1935 ildən başlamışdır. 1936-69 illərdə M. Maqomayev ad. Azərb. Dövlət Filarmoniyası Mahnı və Rəqs Ansamblının solisti, 1946-52 və 1962-65 illərdə rəqs qrupunun rəhbəri olmuşdur. Oynadığı "İnnabı", "Tərəkəmə", "Vağzalı-Mirzəyi", "Turacı", "Naz eləmə" rəqsləri xüsusilə məşhurdur. Repertuarında rus, Ukrayna, özbək, ərəb rəqsləri də olmuşdur. Azərb. Dövlət Filarmoniyası Mahnı və Rəqs Ansamblında, Şimali Osetiyanın "Alan" rəqs ansamblı və Çeçen-İnquş Dövlət Milli Ansamblında bir çox rəqslərin, "Leyli və Məcnun" operası, "Arşın mal alan" və "O olmasın, bu olsun" (Ü.Hacıbəyli) musiqili komediyalarında və s. əsərlərdə rəqslərin quruluşunu vermişdir. Resp.-da professional və özfəaliyyət rəqs ansambllarının təşkili onun adı ilə bağlıdır. O, Azərb. Dövlət Tibb Un-ti "Çinar" (1959 ildən) ansamblının, Azərb. Dövlət Filarmoniyası "Sevinc" (1967-68) qızlar ansamblının yaradıcısıdır. Müxtəlif illərdə "Şərur" folklor ansamblının, birləşmiş "Yallı" ansamblının bədii rəhbəri və baletmeysteri olmuşdur. 1949-69 illərdə Bakı Xoreoqrafiya Məktəbində pedaqoji fəaliyyət göstərmişdir. Estrada artistlərinin Ümumittifaq müsabiqəsində diploma (1946, Moskva), tələbə və gənclərin 6-cı Ümumdünya festivalında (1957, Moskva) qızıl medala layiq görülmüşdür. Bir sıra xarici ölkələrdə çıxış etmişdir (Tunis, Almaniya, Pakistan, Hindistan və s.). Azərb.-ın "İstiqlal" ordeni ilə təltif edilmişdir.

 

 

 

DİLBAZİ Mirvarid Paşa qızı (19.8.1912, Qazax r-nunun Musaköy k. - 12.7.2001, Bakı) - Azərb. xalq şairi (1979), əməkdar mədəniyyet işçisi (1967), əməkdar incəsənət xadimi (1973). Darülmüəllimatı (1927), APİ-nin ədəbiyyat və ictimaiyyət fakültəsini bitirmişdir (1932). Yaradıcılığa təhsil illərində başlamışdır. Qadın azadlığı mövzusunda yazdığı "Qadınların hürriyyəti" adlı ilk kiçik həcmli poeması 1928 ildə "Maarif və mədəniyyət" jurnalında dərc olunmuş, "Bizim səsimiz" adlı ilk kitabı 1934 ildə çapdan çıxmışdır. "Döyüş mahnıları" (1941), "Xatirələr" (1945) toplularında, "Berlin yanır" və s. şerlərində qələbəyə sarsılmaz inam əksini tapmışdır. Əmək adamlarının mənəvi zənginliyi, beynəlmiləlçilik müharibədən sonrakı lirikasının ana xəttini təşkil edir: "Sənətkarın xəyalı" (1948), "Seçilmiş şerlər" (1957), "Xatirələr olan yerdə" (1964), "Həyat lövhələri" (1967), "Ana qanadı" (1972), "Yasəmən fəsli" (1976), "Məhəbbət bizimlə qoşa doğulur" (1979), "Qar çiçəkləri" (1984; Azərb. Resp. Dövlət mükafatı, 1986), "Çiçəkdən çiçəyə" (1991), "Durnalar ötüşəndə" (1992) və s. topluları.

Yaradıcılığının aparıcı mövzularından biri də qadınlıq mövzusudur: "Məhəbbət" (1945), "Əlcəzairli qız" (1961), "Partizan Aliyə" (1972), "Ana ürəyi", "Məhəbbətin göz yaşları" poemaları, "Analıq duyğuları" silsiləsi və s. Yaradıcılığında təbiət lirikası əhəmiyyətli yer tutur: "Bənövşələr üşüyəndə" (1970), "Abşeron bağları" (1984) kitabları və s.

Çağdaş Azərb. uşaq əd-tının yaradıcılarından və ən görkəmli nümayəndələrindəndir: "Nağıllar" (1940), "Şerlər" (1951), "Kiçik dostlarıma" (1956), "Yaz gəlir" (1968), "Lalənin ağacları" (1970) və s.). Ə. Nəvai, A.S. Puşkin, T.Q. Şevçenko, N. Tixonov, S. Mixalkov, S. Marşak, Zülfiyyə, A. Sereteli, Jalə və b.-ndan tərcümələr etmişdir. Əsərləri bir sıra dillərə tərcümə olunmuş, şerlərinə mahnı, romans və oratoriyalar bəstələnmişdir. 2 "Şərəf nişanı" ordeni, Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni, Azərb-ın "İstiqlal" ordeni ilə təltif edilmişdir.

 

 

 

DUXOVNAYA Lyudmila Semyonovna (d. 23.10.1944, Bakı) - aktrisa. Azərb. Resp. xalq artisti (1991). S. Vurğun ad. Azərb. Dövlət Rus Dram Teatrı nəzdindəki studiyanı bitirmişdir (1963). Həmin ildən bu teatrda çıxış edir. Klassik və müasir dramaturqların pyeslərində müxtəlif obrazlar yaratmışdır: Nastya ("Həyatın dibində", M. Qorki), dul qadın ("Kaliforniyada dəfn", R. İbrahimbəyov), Valentina ("Valentin və Valentina", M. Roşşin), Natalya Qolubeva ("Aləmlə üz-üzə", A. Gelman), Karolli ("Əldən düşmüş at", F. Saqan), Eleonora ("Əliaçıq", İ. Jamiak), Jülyetta ("Oğrular balı", J. Anuy) və s. Azərb. Milli Dram Teatrında Elçinin "Ah Paris, Paris" pyesinin tamaşasında Vera rolunda çıxış etmişdir.

SAYTIN XƏBƏRLƏRİ

"Gender və din"/"Məqalələr" bölməsində Elşad Mirinin kitabları təqdim edilmişdir:
- İslam dini zorakılığı qadağan edir
- İslamda qadın-kişi bərabərliyi
- İslamda qadının ictimai həyatdakı rolu
- İslamda ailə həyatı




VİRTUAL MUZEY

XIX əsrin sonu - XX əsrin əvvəllərində Azərbaycanda qadınların ictimai fəallığının gözəl nümunələri mövcuddur. Azərbaycanda qadın fəallığı, öz yolunu maarifçilik və xeyriyyəçilik ideyalarının yayılmasından başlayaraq, əlbəttə, hər bir ölkədə mədəni, dini, milli ənənələrlə formalaşdırılan spesifik cizgilərinə malik idi. Toplanmış informasiya, şübhəsiz, qadın və gender problemləri sahəsində işləyən müəllimlər, tarixçilər və tədqiqatçılar üçün yardımçı material olacaq. Onlar bu nadir sənədlərdən tarixi istinadlar, vizual və şifahi şəhadət şəklində istifadə etmək imkanı əldə edəcəklər.




AVROPA QADIN TEZAURUSU

Avropa Qadın Tezaurusu - məlumatlar bankında, İnternetdə, qadın kitabxanalarında, sənəd mərkəzlərində və arxivlərdə "qadın" informasiyasının təyin edilməsi və axtarışı üçün professional vasitədir. Tezaurusda 2087 termin var. Tezaurusun Azərbaycan versiyasına bizim cəmiyyətin sosial-siyasi reallıqlarını, milli mədəniyyətimizi və islam mədəniyyətini əks etdirən 589 terminlər daxil edilmişdir.




GENDER DİREKTORİYASI

Gender direktoriyası - qadın və gender məsələlərinə cəlb edilmiş bütün milli strukturlar üzrə verilənlər bankıdır: dövlət strukturları, milli parlament, biznes sektoru, KİV-lər, beynəlxalq təşkilatlar, diplomatik korpuslar, hüquq müdafiəçiləri, yazıçılar, şairlər, rəssamlar və s. Diqqət: direktoriya linklər vasitəsilə qadın QHT-lərin verilənlər bazası, gender layihələrini yerinə yetirən QHT-lərin verilənlər bankı, gender fənləri üzrə tədqiqatçıların və müəllimlərin verilənlər bankı ilə əlaqədardır.




AİLƏ, QADIN VƏ UŞAQ PROBLEMLƏRI ÜZRƏ DÖVLƏT KOMİTƏSİ

Azərbaycan Prezidenti İ.Əliyevin təşəbbüsü ilə 2006-cı il fevralın 6-da Ailə, Qadın və Uşaq problemləri üzrə Dövlət Komitəsi yaradılmışdır. Dövlət Komitəsinin sədri Bakı Dövlət Universitetinin professoru, siyasət elmləri doktoru Hicran Hüseynovadır.




QADIN HÜQUQLARINA DAİR MİLLİ SƏNƏDLƏR

Bölmədə kişilər və qadınlar arasında bərabərliyin əldə olunmasına, qadınların vəziyyətinin yaxşılaşdırılmasına və qadın hüquqlarının müdafiəsinə dair milli sənədlər təqdim edilmişdir.




QADIN HÜQUQLARINA DAİR BEYNƏLXALQ SƏNƏDLƏR

Bölmədə kişilər və qadınlar arasında bərabərliyin əldə olunmasına, qadınların vəziyyətinin yaxşılaşdırılmasına və qadın hüquqlarının müdafiəsinə dair beynəlxalq sənədlər təqdim edilmişdir.




QADIN QHT-LƏRİN VERİLƏNLƏR BAZASI

Verilənlər bazasına rəsmi surətdə qeydə alınmış və qeydə alınmamış təşkilatlar, qadın qrupları daxildir. Diqqət: ölkədə dəqiq profilli QHT-lər yoxdur, ona görə də informasiyanın dolğunluğu üçün axtarışı bir neçə açar sözlər üzrə aparmaq tövsiyə olunur.




GENDER LAYİHƏLƏRİNİ YERİNƏ YETİRƏN QHT-LƏRİN VERİLƏNLƏR BAZASI

Verilənlər bazası 1998-2007-ci illər üzrə gender problemlərinə dair beynəlxalq və milli layihələr haqda informasiya təqdim edir. Axtarış həm tematik açar sözlər, həm də QHT-lərin adı üzrə həyata keçirilir.






Human Rights in the XXI Century - Azerbaijan
















Regional Initiative of Women's Groups for Promoting ICT as a Strategic Tool for Social Transformation




     Sayt «Açıq Cəmiyyət» İnstitutu - Yardım Fondu tərəfindən hazırlanıb