Home page
Send mail
Forward
Back


       Abunə


BİZİM LAYİHƏLƏR









İNFORMASİYA BURAHIŞLARI

İnformasiya vərəqləri - gender nəzəriyyələrini, ictimai həyatın müxtəlif sahələrində gender münasibətlərinin müzakirə problemlərini işıqlandıran xüsusi buraxılışlardır (çap analoqu bölgələrdə yayılmışdır). Nəşrlərdə tədqiqatçılar haqda məlumatı AGİM -in məsləhətçiləri hazırlamışlar.




TƏDQİQATLAR

Bölmədə 1998-ci ildən indiki dövrə kimi Azərbaycan müəllifləri tərəfindən keçirilmiş gender tədqiqatları təqdim edilmişdir.




QAYNAR XƏTT

Təqdim edilmiş ünvanlardan hüquqi, psixoloji və tibbi yardım almaq olar.

YARDIM FORMALARI

Böhran mərkəzi:
t: 4943376
wcc@online.az


Hüquqi məsləhət, psixoloji bərpa edilmə, psixiatr, nevropotoloqun məsləhətləri.

MHAIDS Azerbaijan:
t: 5106614 mhaids@initiative.az


psixoloji bərpa edilmə, psixiatr, nevropotoloqun məsləhətləri

Elmi-tədqiqat Mərkəzi "AREAT"
t: 438 15 77:

areat@azeronline.com

nikah qeydiyyatı zamanı ailədə iqtisadi zorakılığın qarşısını alan tədbirlər kimi, nikah müqaviləsinin bağlanmasının mümkünlüyünə dair məsləhətlər

LTD "Law and Order"
t: (050) 341 06 60
law_order@gender-az.org


hüquqi məsləhət, məhkəmə iddialarının tərtibi, məhkəməyə qədər sənədlərin hazırlanması, ictimai müdafiəçi (ittihamçı) sifətində məhkəmə iclaslarında iştirak

"Təmiz dünya" vətəndaş hüquqları uğrunda sosial birlik
t: 497 10 58


Trafik qurbanlarına dəstək və trafik qurbanlarına sığınacağın verilməsi. Sığınacağın yeri ciddi surətdə məxfidir, onun yerini ancaq işçilər bilir. Qurbanlar və sığınacaq haqda informasiya gizli saxlanılır. Qurban, oraya düşəndən rəsmi hakimiyyətin icazəsinə kimi daima sığınacağın ərazisində yaşayır. Verilmiş informasiya KİV-lərdə dərc edilmir.




SƏS VERMƏ

“Azərbaycan Respublikasında gender bərabərliyi haqda” Qanunla tanışsınızmı?
Bəli
Yox

  


N-P


Natamam dövr faizi
faiz ödənildiyi son tarixdən etibarən növbəti ödəniş tarixinə nisbətən irəli çəkilmiş müəyyən bir tarixə qədər olan dövr ərzində yığılmış faiz ödəmələri.

Neftedollarlar
adətən, idxalata xərclənməyib, ölkələrdən asılı olaraq müxtəlif proporsiyalarla, çox vaxt qısa müddətə faizlə investisiya edilən, neft ixrac edən ölkələr (xüsusilə OPEK üzvləri) tərəfindən nəğd pul şəklində əldə edilmiş müsbət saldo. Bir zamanlar neft, əsasən, dollarla fakturalaşdırıldığı və kvotalaşdırıldığından "neftedollarlar" termini meydana çıxmışdır.

Neytral bank əməliyyatları; bankların qeyri-kredit biznesi; balansdan kənar əməliyyatlar
bank tərəfindən göstərilən depozitar, müvəkkil əməliyyatlar və digər xidmətlər kimi, balansa daxil edilməyən bank əməliyyatları.

Nəğd hesablaşma; spot
fond birjalarında əməliyyatlar nəğd pulla aparılan zaman qiymətli kağızların qiyməti. Bu zaman ödəniş müəyyən edilmiş qısa bir vaxtda həyata keçirilir və mal dərhal təhvil verilir. Xarici valyuta ticarətində "spot" sözü nəğd pul müqabilində yalnız malın təcili sürətdə təhvil verilməsini nəzərdə tutan əməliyyatlara aid olunur.

Nəğdiyyə axını
firmaya və ya firmadan pul ödənişləri axını. Xərclər bəzən "neqativ" vəsait axını kimi də istifadə olunur. Müəssisənin ümumi vəsait axının hər hansı bir ticarət dövründə ümumi mənfəətlə (sabit faizlər ödənildikdən sonra) amortizasiya və mövcud ehtiyatların məcmuuna, başqa sözlə desək, investisiya qoyuluşu, dividend verilməsi və vergi ödənişi üçün istifadə edilə bilən pul məbləğinə bərabərdir. Xalis nəğdiyyə axını isə qazancla amortizasiya və ehtiyatların birlikdə götürülmüş vergi ödənişlərindən əvvəl və ya sonra müəyyən olunan məcmusudur. Müəyyən bir layihənin xalis nəğdiyyə axını adətən bütün vergilər ödənildikdən, bərpa və təmir işləri başa çatdırıldıqdan və istismar xərcləri nəzərə alındıqdan sonra hesablanır.

Nominal dəyər
qiymətli kağızın üzərində yazılmış qiyməti eyni olan və buna görə də nominal adlanan dəyər. Adətən, bazar dəyərilə eyni olmur. İsvecrə qanunvericiliyi minimum nominal dəyəri hər səhm üçün 100 İsvecrə frankı müəyyənləşdirdiyi halda, ABŞ və Kananada səhmlər nominal dəyər göstərilmədən emissiya oluna bilər.

Ofşor maliyyə mərkəzləri; ofşor bazarlar
bu ifadə ilkin mənada yalnız Karib dənizi hövzəsi ölkələrinin yeni yaranmış maliyyə mərkəzlərinə aid edilirdi. Hazırda öz liberal iqtisadi və maliyyə qanunvericiliklərini tətbiq etməklə investor və maliyyə təşkilatlarına xüsusi imtiyazlar təklif edən, dünyanın beynəlxalq oriyentasiyalı bütün maliyyə mərkəzləri üçün işlədilir. Buna Baham adaları, Honq-Konq, Sinqapur, Livan, Liberiya və s. misal göstərmək olar.

Opsion
Heç bir öhdəlik müəyyən etmədən, əmlak və ya aktivlərin müəyyən zaman müddətində və razılaşdırılmış qiymətlərlə yalnız alınıb-satılması hüququnu verən kontrakt.
1) səhm və ya istiqraz emissiyası zamanı abunəci bankın öz orijinal səhm, iştirak sertifikatı və istiqraz payını yaxud kvotasını artırmaq hüququ;
2) order emissiyasında, qiymətli kağız və qiymətli metallar (məs. qızıl) almaqdan ötrü orderin (sertifikatın) verdiyi hüquq;
3) alıcıya əməliyyat günü müəyyən aşağı salınmış qiymətlə müəyyən miqdarda qiymətli kağız, valyuta vahidi, yaxud mal almaq ("koll" opsionu) və ya satmaq ("put" opsionu) hüququ verən, bankla müştəri arasında bağlanmış qısamüddətli opsion kontraktı;
4) 3-cü bənddə göstərilmiş qeyri-ticarət opsionlarının əksinə olaraq, ticarət opsionları opsionlar və maliyyə fyucersləri üzrə ixtisaslanmış opsionlar birjasında fəal sürətdə satılır.

Order
1) bəzi ölkələrdə qiymətli kağız xarakteri daşıyan anbar qəbzi. Əmlak hüququnu mallar üzərinə köçürmək məqsədilə istifadə edilə bilər;
2) qiymətli kağızlara abunə yazılışı ilə bağlı işlədilən abunə sertifikatı.

Ortaq sahibkarlıq
bütün əmlakın müəyyən hissəsi üzərində hər bir təsisçinin öz sahibkarlıq hüququnu saxladığı, iki və ya daha artıq şəxsin seçdiyi birgə sahibkarlıq forması. Ayrı-ayrılıqda götürülmüş hər bir sahibkarın öz hissəsini satmaq və ya girov qoymaq hüququ olmasına baxmayaraq, bütün əmlakın satışı zamanı ortaqların hamısının konsensusu tələb olunur.

Overdraft
bank müştərisi öz kredit qalığında artıq vəsait götürdükdə, özünün bank hesabındakı kredit həddini aşır. Overdraft yarandığı zaman, bank müştərisi, adətən, heç bir formal kredit müqaviləsi olmadan qısamüddətli bank kreditindən istifadə edir.

Ödəmə əmsalı
öhdəliklərin (passivlərin) şirkətin vəsaitlərilə ödənilməsi əmsalı. İsvecrədə bu ifadə Bank Qanununda nəzərdə tutulmuş kapital fondlarının bütün passivlərin məcmuuna olan nisbətinə aid edilir.

Ödənilməmiş kapital
korporasiyanın (səhmdar şirkətin) təsis sənədlərində göstərilmiş kapitalla faktiki ödənilmiş məbləğ arasındakı fərq.

Ödəniş əmsalı
dividendlər formasında səhmdarlara verilmiş firma mənfəəti faizi. Aşağı əmsal daha çox ehtiyat toplanmasına şərait yaratmaqla mühafizəkar maliyyə siyasətinin aparılmasını əks etdirir.

Ödəniş tapşırığı
sifariş verən tərəfin hesabına pul, qiymətli kağız və ya digər mübadilə vasitələrinin almaq səlahiyyətinə malik başqa bir şəxsin öz adına alması əməliyyatını həyata keçirmək üçün üçüncü bir tərəfə verilmiş səlahiyyət (İsvecrə Öhdəliklər haqqında Federal Məcəlləsi, Maddə 466). Həmin məcəllənin 1147-ci maddəsi isə mətndə köçürmə vekseli kimi xarakterizə olunmayan, lakin məxsusi olaraq benefisiarın sifarişi ilə hazırlanmış və buna görə də, ödəniş vekselinin tələblərinə cavab verən ödəniş tapşırıqlarını veksel tipli ödəniş tapşırıqları adlandırır.

Ödəniş tapşırığı (bank)
üçüncü bir tərəfə pul ödəmək haqqında müştərinin öz bankına verdiyi göstəriş.

Ödənişi alan
ödənilməli olan tratta, veksel, çek və ya alqı-satqı alətləri üzərində yazılmış məbləğin trassant tərəfindən ödəniləcəyi fiziki, yaxud hüquqi şəxs.

Ödənişin köçürülməsi
pul borcu ödənişlərinin yerinə yetirilməsi. Nəğd olmayan pul köçürmələri heç bir banknot və sikkədən istifadə edilmədən, yalnız mühasibat əməliyyatları vasitəsilə aparılır.

Öhdəlik (I)
1) qiymətli kağızlar ticarətində: yeni qiymətli kağızlar alındıqda, yaxud investor və ya alıcılar qrupunun tam qiymətli kağızlar portfeli barəsində göstərmiş verdiyi zaman meydana çıxan öhədlik;
2) kredit biznesində: müştəri və ya götürən ölkəyə kredit ayrılması barədə bank tərəfindən qəbul olunan öhdəlik.

Öhdəlik (II)
veksel və ya digər vasitələr üzrə götürülmüş (mümkün) öhdəlik.

Öhdəlik komisyonu
alınmış, lakin nəzərdə tutulmuş müddət ərzində istifadə edilməmiş kredit xətlərinə görə banklar tərəfindən alınan (əsasən rüblük) rüsum (haqq).

Öhdəliklər (I)
ümumiyyətlə, qanunvericiliyə uyğun olaraq hər bir öhdəlik üzrə ödənişi vaxtında və vicdanla həyata keçirməkdən ötrü fiziki və ya hüquqi şəxslər üzərinə qoyulmuş iltizam və təəhhüdlər. Öhdəliklər kreditora, səhm sahiblərinə, müştərilərə və s. aid ola bilər. İsvecrə bank qanunvericiliyi öz likvidlik tələblərində bir aylıq və "tələb olunanadək" öhdəliklər də daxil olmaqla, habelə üçüncü tərəflərə çatacaq bütün borcu da əhatə etməklə qısamüddətli öhdəlikləri fərqləndirir.

Öhdəliklər (II)
məna etibarı ilə, beynəlxalq miqyasda, bu termin kredit biznesində hər hansı bir şəxsə və ya təqdimatçıya müəyyən tarixdə, müəyyən məbləğin ödəniləcəyi haqda qeyd-şərtsiz, yazılı vəd şəklində olan kredit vasitəsinə şamil edilir. İsvecrədə öhdəliklər orta müddətli (adətən 5-7 il) minimal məbləği 50.000 İsvecrə frankından az olmayan bank sənədidir. Əvvəllər, İsvecrədə öhdəliklərin emissiya olunması və onlarla ticarət edilməsinə maneçilik tərədən məhdudiyyətlər hazırda xeyli yumşaldılmışdır. Öhdəliklər rəsmi icazənin predmeti olmaqla, İsvecrə kapital ixracatının mühüm hissəsini təşkil edir.

Öhdəliklər üçün kapital
sığortaçının və ya təqaüd fondunun gələcək öhdəliklərini ödəmək üçün tələb olunan, riyazi yolla hesablanmış kapital.

Özünümaliyyələşdirmə
zavod və avadanlığa kapital investisiyası, yaxud kənar mənbələrdən nə isə əldə etmək məqsədilə saxlanılan, şirkətin ehtiyat fondu, məs., səhm emissiyası və ya mənfəətdən ayırmalar yolu ilə.

Pablik Rileyşnz
mal, istehsalçı, satıcı və onların yerləşdiyi ölkə haqda ictimai rəy yaratmağa qabiliyyətli təbliğat forması.

Passiv
aktivlərin yaranma mənbəyi (və ya maliyyələşmə mənbəyi) olub, balansda aktivin əks tərəfində yerləşir.

Passivlər
öz sahibkar, ortaq və səhm sahiblərinə olan öhdəliklərdən fərqli olaraq, kreditor, tədarükcü, sifarişci və s. qarşısında müəssisənin öhdəlikləri. Öhdəliklər qısamüddətli, ortamüddətli və ya uzunmüddətli ola bilər.

Piar (ing. PR, p(ublic) r(elations) =ictimaiyyətlə əlaqə)
hakimiyyət nümayəndələrinin ictimaiyyətlə informasiya əlaqələrinin sistemi, bu və ya digər hakimiyyət strukturlarının mətbuat katibləri və ya xüsusi işçiləri tərəfindən həyata keçirilir.

Plastik pul
nəğd pul əvəzinə tədiyyə vasitəsi kimi çıxış edən bütün plastik kartlar. Məs., kredit kartları, Avrokartlar və Avroçeklər.

Podratcıya verilən kredit
işlətmə sərmayəsini (əmək haqqı, material və s.) maliyyələşdirmək üçün tikinti podratcısı və ya ustalarına verilən kredit. Bu məbləğ binanın tikintisi başlandıqdan və bina sahibi tərəfindən tikinti işlərinin müvafiq mərhələsi başa çatdıqdan sonra hissə-hissə geri qaytarılır.

Portfel
1) müştərinin adından bank tərəfindən idarə olunan, veksel və veksel tipli qiymətli kağızlar holdinqi;
2) bank tərəfindən seyf hesablarında idarə olunmaq və ya müstəqil surətdə sərəncam verilmək üçün saxlanılan, yaxud investorun özündə saxladığı və idarə etdiyi qiymətli kağızların cəmi (dəsti);
3) hər hansı bir şəxs və ya şirkətin sahib olduğu bütün qiymətli kağızların (və digər aktivlərin) cəmi. Bu anlayış, qiymətli kağızların adətən çanta (portfel) və ya qovluqda saxlanıldığından meydana gəlmişdir.

Portfelin idarə olunması; aktivlərin idarə olunması
menecment mandatı əsasında bu funksiyanı yerinə yetirmək üçün təhkim olunmuş əmlak meneceri tərəfindən aktivlərin idarə olunması. Banklar tərəfindən aktivlərin idarə olunması bəzən seyf depozitarı işi ilə bağlı olur.

Pozisiya
1) hesabda (məs., cari hesabda) göstərilən qalıq;xarici valyuta və ya qiymətli kağızlar ticarəti sektorlarında müştərinin öz üzərinə götürdüyü öhdəlik.

Press-reliz
qəzet, jurnal, radio və televiziya redaksiyaları üçün pablik rileyşnz vasitəsi, bülleten. Onlar bunlardan maraqlandıqları informasiyanı ala bilərlər.

Prolonqasiya
əməliyyatın və ya sifarişin ödəniş, yaxud cari müddətinin uzadılması. Fond birjası razılaşdırılmış prefomans tarixində aparılmadıqda və o, müəyyən müddətə təxirə salındıqda, vaxtın uzadılması hərəkəti prolonqasiya (vaxtı uzadılmış əməliyyatlar) adlanır. Vekselin (trattanın) ödəniş tarixinin təxirə salınmasına veksel yeniləşdirilməsi, yaxud prolonqasiyası deyilir.

Pul vəsaitlərinin idarə edilməsi
sərbəst vəsaitlərin sərfəli investisiyası, gəlir gətirəcək ödənişlərin sürətləndirilməsi, habelə, ziyanın əvəzinin vaxtında və az xərclə geri alınması imkanlarından istifadə etməklə müvafiq korporativ fondların hər zaman tənzimlənməsi.
SAYTIN XƏBƏRLƏRİ

"Gender və din"/"Məqalələr" bölməsində Elşad Mirinin kitabları təqdim edilmişdir:
- İslam dini zorakılığı qadağan edir
- İslamda qadın-kişi bərabərliyi
- İslamda qadının ictimai həyatdakı rolu
- İslamda ailə həyatı




VİRTUAL MUZEY

XIX əsrin sonu - XX əsrin əvvəllərində Azərbaycanda qadınların ictimai fəallığının gözəl nümunələri mövcuddur. Azərbaycanda qadın fəallığı, öz yolunu maarifçilik və xeyriyyəçilik ideyalarının yayılmasından başlayaraq, əlbəttə, hər bir ölkədə mədəni, dini, milli ənənələrlə formalaşdırılan spesifik cizgilərinə malik idi. Toplanmış informasiya, şübhəsiz, qadın və gender problemləri sahəsində işləyən müəllimlər, tarixçilər və tədqiqatçılar üçün yardımçı material olacaq. Onlar bu nadir sənədlərdən tarixi istinadlar, vizual və şifahi şəhadət şəklində istifadə etmək imkanı əldə edəcəklər.




AVROPA QADIN TEZAURUSU

Avropa Qadın Tezaurusu - məlumatlar bankında, İnternetdə, qadın kitabxanalarında, sənəd mərkəzlərində və arxivlərdə "qadın" informasiyasının təyin edilməsi və axtarışı üçün professional vasitədir. Tezaurusda 2087 termin var. Tezaurusun Azərbaycan versiyasına bizim cəmiyyətin sosial-siyasi reallıqlarını, milli mədəniyyətimizi və islam mədəniyyətini əks etdirən 589 terminlər daxil edilmişdir.




GENDER DİREKTORİYASI

Gender direktoriyası - qadın və gender məsələlərinə cəlb edilmiş bütün milli strukturlar üzrə verilənlər bankıdır: dövlət strukturları, milli parlament, biznes sektoru, KİV-lər, beynəlxalq təşkilatlar, diplomatik korpuslar, hüquq müdafiəçiləri, yazıçılar, şairlər, rəssamlar və s. Diqqət: direktoriya linklər vasitəsilə qadın QHT-lərin verilənlər bazası, gender layihələrini yerinə yetirən QHT-lərin verilənlər bankı, gender fənləri üzrə tədqiqatçıların və müəllimlərin verilənlər bankı ilə əlaqədardır.




AİLƏ, QADIN VƏ UŞAQ PROBLEMLƏRI ÜZRƏ DÖVLƏT KOMİTƏSİ

Azərbaycan Prezidenti İ.Əliyevin təşəbbüsü ilə 2006-cı il fevralın 6-da Ailə, Qadın və Uşaq problemləri üzrə Dövlət Komitəsi yaradılmışdır. Dövlət Komitəsinin sədri Bakı Dövlət Universitetinin professoru, siyasət elmləri doktoru Hicran Hüseynovadır.




QADIN HÜQUQLARINA DAİR MİLLİ SƏNƏDLƏR

Bölmədə kişilər və qadınlar arasında bərabərliyin əldə olunmasına, qadınların vəziyyətinin yaxşılaşdırılmasına və qadın hüquqlarının müdafiəsinə dair milli sənədlər təqdim edilmişdir.




QADIN HÜQUQLARINA DAİR BEYNƏLXALQ SƏNƏDLƏR

Bölmədə kişilər və qadınlar arasında bərabərliyin əldə olunmasına, qadınların vəziyyətinin yaxşılaşdırılmasına və qadın hüquqlarının müdafiəsinə dair beynəlxalq sənədlər təqdim edilmişdir.




QADIN QHT-LƏRİN VERİLƏNLƏR BAZASI

Verilənlər bazasına rəsmi surətdə qeydə alınmış və qeydə alınmamış təşkilatlar, qadın qrupları daxildir. Diqqət: ölkədə dəqiq profilli QHT-lər yoxdur, ona görə də informasiyanın dolğunluğu üçün axtarışı bir neçə açar sözlər üzrə aparmaq tövsiyə olunur.




GENDER LAYİHƏLƏRİNİ YERİNƏ YETİRƏN QHT-LƏRİN VERİLƏNLƏR BAZASI

Verilənlər bazası 1998-2007-ci illər üzrə gender problemlərinə dair beynəlxalq və milli layihələr haqda informasiya təqdim edir. Axtarış həm tematik açar sözlər, həm də QHT-lərin adı üzrə həyata keçirilir.






Human Rights in the XXI Century - Azerbaijan
















Regional Initiative of Women's Groups for Promoting ICT as a Strategic Tool for Social Transformation




     Sayt «Açıq Cəmiyyət» İnstitutu - Yardım Fondu tərəfindən hazırlanıb