• MÉ™rkÉ™z haqqında +
  • Özümüz haqda
  • Ä°llÄ°k hesabatlar
  • MÉ™rkÉ™zin tÉ™dbirlÉ™ri
  • Partnyörlarımız
  • Filiallarımız
  • LayihÉ™lÉ™r
  • BizdÉ™n yazırlar
• YeniliklÉ™r +
  • Qender alÉ™mindÉ™
  • Qender AzÉ™rbaycanda
  • Bizim partnerlar MÉ™rkÉ™zi Asiyadan bildirirlÉ™r
  • Konfrans xÉ™bÉ™rlÉ™ri
  • QHT-nın tÉ™dbirlÉ™ri
  • Qender nəşrlÉ™rinin yeniliklÉ™ri
  • TÉ™hlil
• Virtual muzey +
  • AzÉ™rbaycanda qadın fÉ™allığının É™nÉ™nÉ™lÉ™ri
  • Anaların fÉ™ryÉ™dı
• Tezaurus
• Fondreyzinq +
  • AzÉ™rbaycan
  • Xarici fondlar
• Bizim kitabxana +
  • Kitablar
  • MÉ™rkÉ™zin nəşriyyatı
  • PresklipinqlÉ™r
  • Kserokopiya olunmuÅŸ nəşrlÉ™r
• TÉ™dqiqatlar +
  • MÉ™rkÉ™zin tÉ™dqiqatları
  • Qender tÉ™dqiqatları
  • Qender büdcÉ™si
  • Gender vÉ™ bÉ™lÉ™diyyÉ™
• Ä°nformasiya burahışları
• Qadın hüqüqları üzrÉ™ sÉ™nÉ™dlÉ™r +
  • Milli sÉ™nÉ™dlÉ™r
  • Beynalxalq sÉ™nÉ™dlÉ™r
• Qender direktoriyası +
  • AzÉ™rbaycanın qadın QHT-lÉ™ri
  • Qender layihÉ™lÉ™ri yerinÉ™ yetirÉ™n QHT-lÉ™r
  • GENDER PROBLEMATÄ°KASI ÃœZRƏ EKSPERTLƏR
  • Gender mÉ™sÉ™lÉ™lÉ™rilÉ™ baÄŸlı mÉ™sul ÅŸÉ™xslÉ™r haqqında dövlÉ™t qurumlarından alınan mÉ™lumat
  • AZƏRBAYCANDA GENDER BƏRABƏRLÄ°YÄ° ÜÇÜN Ä°NSTÄ°TUSÄ°ONAL MEXANÄ°ZMLƏR
  • AZƏRBAYCANIN QADIN QHT-LƏRÄ°NÄ°N BEYNƏLXALQ ŞƏBƏKƏLƏRDƏ Ä°ÅžTIRAKI
  • AZƏRBAYCANIN QADIN QHT-LƏRÄ°NÄ°N MÄ°LLÄ° KOALÄ°SÄ°YALARDA Ä°ÅžTÄ°RAKI
  • KÄ°V-LƏRDƏ QADIN HÃœQUQLARI VƏ GENDER PROBLEMLƏRÄ°
  • QADINLAR SÄ°YASÄ° PARTÄ°YALARDA
  • BEYNƏLXALQ STRUKTURLAR AZƏRBAYCANDA
  • QAYNAR XƏTT
  • PROFÄ°LLÄ° QHT-LƏR
• Qadın QHT-nın sÉ™hifÉ™lÉ™ri +
  • "AzÉ™rbaycan Neftçi Qadınlar" CÉ™miyyÉ™ti
  • Gürcüstanın AzÉ™rbaycanı Qadınlar Birliyi
  • “TÉ™miz Dünya” Ä°ctimai Birliyi
• Milli mexanizm +
  • FÉ™rmanlar
  • Milli FÉ™allyyÉ™tlÉ™r Planı
  • AilÉ™, Qadın VÉ™ UÅŸaq ProblemlÉ™ri ÃœzrÉ™ DövlÉ™t KomitÉ™si
  • AzÉ™rbaycan Qadınlarının Ä°ÅŸi ÃœzrÉ™ DövlÉ™t KomitÉ™si
  • Hesabatlar
• SülhmÉ™ramlıq +
  • Koalisiya - 1325
  • QarabaÄŸ münaqiÅŸÉ™si: hÉ™lli yolları
  • Dünya mÉ™dÉ™niyyÉ™ti
• Lider-qadınlar +
  • Qadınlar incÉ™sÉ™nÉ™t vÉ™ mÉ™dÉ™niyyÉ™tdÉ™
  • QHT-lÉ™rin lider-qadınları
  • Qadınlar elmdÉ™
  • Döyüşçü-qadınlar
  • Qadınlar vÉ™ idman
  • Qadınlar dövlÉ™t orqanlarında
• Gender statistikası +
  • 2007
  • 2008
• Qender vÉ™ siyasÉ™t +
  • AzÉ™rbaycanın qadın siyasÉ™tçilÉ™ri
  • AzÉ™rbaycan Respublikasının insan hüquqları üzrÉ™ müvÉ™kkili (ombudsman)
  • AzÉ™rbaycan vÉ™ Gürcüstanda yerli özünüidarÉ™nin qender problemlÉ™ri
• Qender vÉ™ tÉ™hsil +
  • Gender tÉ™zÉ™ baÅŸlayanlar üçün
  • Gender professionarlar üçün
• Qadınlar vÉ™ bÉ™lÉ™diyyÉ™lÉ™r +
  • QBÄ°U
  • HESABAT
  • “QADINLAR BƏLƏDÄ°YYƏLƏRÄ°N Ä°NKIÅžAFI UÄžRUNDA” KONFRANSI
  • BeynÉ™lxalq Qadın Konqresi
  • Gürcüstanın Kutaisi ÅŸÉ™hÉ™rindÉ™ keçirilÉ™n Konfransdan mÉ™lumat
• Qender vÉ™ iqtisadiyyat +
  • AzÉ™rabaycan sahibkar qadınlarının mÉ™hsulları
  • Ä°ÅŸgüzar qadının tezaurusu
  • Sahibkar qadınlar
  • GENDER VƏ ÃœTT
  • Yeni baÅŸlayan qadın sahibkarların direktoriyası
  • Ä°rÉ™li çəkilmiÅŸ qadın sahibkarların direktoriyası
  • AzÉ™rbaycanda qadın sahibkarlar liderlÉ™rinin portretlÉ™ri vÉ™ tÉ™rcümeyi-halları
  • AZƏRBAYCANDA AÄ°LƏ VƏ ƏMƏK MÃœNASÄ°BƏTLƏRÄ°
  • AÄ°LƏ VƏZÄ°FƏLƏRÄ° NƏDÄ°R?
• Qadınlar zorakılığa qarşı +
  • Stop violence against woman
  • VerilÉ™nlÉ™r bazası: AzÉ™rbaycanda Qadınlara qarşı Zorakılıq É™leyhinÉ™ (SC)
• Gender vÉ™ din +
  • XÉ™bÉ™rlÉ™r
  • MÉ™qalÉ™lÉ™r
• Qender vÉ™ Ä°KT +
  • Ä°nformasiya cÉ™miyyÉ™tindÉ™ gender bÉ™rabÉ™rliyi
• Alternativ hesabat vÉ™ monitoring
• Ä°nformasiya resursları +
  • Qender
  • Qadınlar vÉ™ tÉ™hsil
  • Qadınlar vÉ™ saÄŸlamlıq
  • Qadınlar vÉ™ ekologiya
  • Qadınlar vÉ™ mÉ™dÉ™niyyÉ™t
  • Qadınlar vÉ™ KÄ°V
  • Qadınlar vÉ™ Ä°qtisadiyyat
  • Qadınlar vÉ™ hüquq
  • Qadınlar vÉ™ zorakılıq
  • Qadınlar sülh, tÉ™hlükÉ™sizlik uÄŸrunda, hÉ™rbi münaqÄ°sÉ™lÉ™r É™leyhinÉ™
  • Qender vÉ™ traffik
• Gender büdcÉ™si
• BizimlÉ™ É™laqÉ™

BİZİM LAYİHƏLƏR

ETNOPROSES VƏ MİLLİ İDEYA

MillÉ™tçilik polietnik vÉ™ monoetnik millÉ™tçilik formalarında tÉ™zahür edÉ™ bilir. Polietnik millÉ™tçiliyÉ™ vÉ™tÉ™ndaÅŸ millÉ™tçiliyi dÉ™ deyilir. VÉ™tÉ™ndaÅŸ millÉ™tçiliyi hÉ™r cür etnik millÉ™tçiliyi bir kÉ™nara ataraq milli hÉ™mrÉ™yliyin dinamikasını müÉ™yyÉ™nləşdirir vÉ™ çoxmillÉ™tli ölkÉ™lÉ™rdÉ™ etnik stabilliyi tarazlayır. Bu zaman É™n mühüm müsbÉ™t prinsip vÉ™tÉ™ndaÅŸ millÉ™tçiliyinin dövlÉ™t millÉ™tçiliyinÉ™ çevrilmÉ™mÉ™si prinsipidir.

Ancaq monoetnik millÉ™tçilik zamanı millÉ™tçiliyin DövlÉ™t millÉ™tçiliyi kimi tÉ™hlükÉ™li amilÉ™ çevrilmÉ™si qorxusu aradan qalxır (mÉ™s: Yaponiyada olduÄŸu kimi).

MillÉ™t mÉ™fhumu öz tÉ™biÉ™ti etibarilÉ™ siyasi anlayışdır. Etnos anlayışı isÉ™ bu baxımdan daha geniÅŸ, É™hatÉ™li vÉ™ qÉ™dimdir. Bu anlayış (Etnos) insan toplumunun xarakterik xüsusiyyÉ™tlÉ™rinin tayfa, xalq, millÉ™t dövrlÉ™rini özündÉ™ É™ks etdirir: Tayfa halında etnos, xalq halına yetiÅŸmiÅŸ, etnos, nÉ™hayÉ™t bir millÉ™t kimi özünü tÉ™sdiqlÉ™miÅŸ etnos. Sonuncu andan baÅŸlayaraq daha kÉ™miyyÉ™tcÉ™ (É™gÉ™r É™halinin etnik tÉ™rkibi müxtÉ™lifdirsÉ™) çoxluq təşkil edÉ™n etnosun üzÉ™rinÉ™ (É™gÉ™r dövlÉ™tdÉ™ É™ksÉ™riyyÉ™t təşkil edirsÉ™) xeyli problemlÉ™r düÅŸür. Bu zaman etnik azlıqların hüquqlarının müdafiÉ™si, onlara lazımi diqqÉ™t vÉ™ qayğı milli siyasÉ™tin daha mühüm tÉ™rkib hissÉ™sinÉ™ çevrilir.

BelÉ™liklÉ™, etnos anlayışı siyasi anlayış olmaqdan öncÉ™, özündÉ™ mÉ™dÉ™ni, sosial, demoqrafik amillÉ™ri birləşdirir. Eyni zamanda dünya miqyasında xalqlar vÉ™ dövlÉ™tlÉ™r arasında inteqrasiya prosesi gedir. HÉ™min proses aÅŸağıdakı zÉ™minÉ™ É™saslanır: birincisi, müstÉ™qillik, iqtisadi suverenitet vÉ™ milli dövlÉ™t, nÉ™hayÉ™t ehtiyatlar üzÉ™rindÉ™ nÉ™zarÉ™tin qorunub saxlanılması, ikincisi, könüllülük, qarşılıqlı fayda; üçüncüsü, bütün sÉ™viyyÉ™lÉ™rdÉ™ funksiyalardan bir hissÉ™sinin aÅŸağıdan könüllü surÉ™tdÉ™ verilmÉ™si vÉ™ s.

Bütün bu zÉ™mindÉ™n baÅŸlayaraq yeni bir sinonimÉ™ millÉ™t anlayışına qÉ™dÉ™m qoyuruq. Adı çÉ™kilÉ™n mÉ™fhum siyasi mÉ™fhum olsa da özündÉ™ etno-sosial amillÉ™rin bütün çalarlarını yaÅŸada bilir. HÉ™min andan baÅŸlayaraq etnos, mÉ™fhumu ifadÉ™ etdiyi toplunun sanki tarix yaddaşına çevrilmÉ™yÉ™ baÅŸlayır vÉ™ bu anlayış altında daha çox milli, dini vÉ™ s. kimi etnik azlıqların hüquq vÉ™ azadlıqları ifadÉ™ tÉ™rzini tapır.

Xalqların mÉ™cmu etibarilÉ™ etnik simasını yaradan xarakte­rik É™nÉ™nÉ™vi mÉ™dÉ™niyyÉ™t vÉ™ mÉ™iÅŸÉ™t xüsusiyyÉ™tlÉ™rinin öyrÉ™nilmÉ™si Etnos anlayışını anlamaqda daha sÉ™mÉ™rÉ™li faktlar verir.

MillÉ™t anlayışı nÉ™ qÉ™dÉ™r sosial-siyasi mÉ™fhumdursa xalq anlayışı bir о qÉ™dÉ™r sosial-mÉ™dÉ™ni ifadÉ™dir. Xalq hÉ™r ÅŸeydÉ™n É™vvÉ™l öz mÉ™dÉ™niyyÉ™tinÉ™ görÉ™ seçilir. MÉ™dÉ™niyyÉ™t hÉ™m dÉ™ ayrı-ayrı etnosların ümumi sÉ™rvÉ™ti olaraq tarixÉ™n formalaÅŸmış maddi vÉ™ mÉ™nÉ™vi dÉ™yÉ™rlÉ™rdir. ÇoxmillÉ™tli ölkÉ™lÉ™rdÉ™ bu sÉ™rvÉ™tlÉ™rin daşıyıcıları polietnik çoxluqdur. AzÉ™rbaycanın maddi-mÉ™nÉ™vi dÉ™yÉ™rlÉ™rinin yaranması prosesindÉ™ bu ölkÉ™dÉ™ yaÅŸayan bütün xalqlar iÅŸtirak etdiklÉ™ri üçün bu dÉ™yÉ™rlÉ™rin qorunmasında hamılıqla sÉ™y göstÉ™rilir.

Tarix göstÉ™rir ki, güclü vÉ™tÉ™ndaÅŸ cÉ™miyyÉ™tinin formalaÅŸması vÉ™ tÉ™minatlı demokratiyanın bÉ™rqÉ™rar olması etnik sabitliyin É™n uyÄŸun göstÉ™ricisidir. MÉ™hz siyasi rejimlÉ™rin xarakterik xüsusiyyÉ™tlÉ™ri davamlı etnik ziddiyyÉ™t anlayışını hÉ™ll etmÉ™k gücündÉ™ olur. Sosial rifahın yüksÉ™lmÉ™si, dövlÉ™tin cÉ™miyyÉ™t üzÉ™rindÉ™ funksiyalarının azalması etnik münasibÉ™tlÉ™rdÉ™ xarici tÉ™sir amillÉ™rini belÉ™ heçÉ™ endirir.

Etnoslar hÉ™miÅŸÉ™ biri-biri ilÉ™ texniki siyasi dövlÉ™t kantaktlarında olurlar. Öz É™nÉ™nÉ™lÉ™rini saxlamaqla biri-biri ilÉ™ É™laqÉ™ çox zaman heç dÉ™ uzun çÉ™kmir. Gec-tez hÉ™min proseslÉ™r ümumi xüsusiyyÉ™tlÉ™rin çoxalmasına gÉ™tirib çıxarır. NÉ™ticÉ™dÉ™ yeni üçüncü ideya tipi meydana gÉ™lir. Dil, din, dövlÉ™t xüsusiyyÉ™tlÉ™ri ilÉ™ birləşən etnoslar ideyaların tÉ™siri vÉ™ rolu nÉ™ticÉ™sindÉ™ mühüm yeni keyfiyyÉ™tlÉ™r qazanırlar.

Ä°lk öncÉ™ etnoslar mÉ™dÉ™ni amillÉ™rlÉ™ biri-birinÉ™ yaxınlaşırlar. CÉ™miyyÉ™tin öz daxilindÉ™ gedÉ™n hÉ™min proseslÉ™rin davamı sonradan təşkilati formada aparıldıqda yaxınlaÅŸma siyasi mÉ™zmun kÉ™sb edÉ™rÉ™k superetnosun dövlÉ™t qurması ilÉ™ nÉ™ticÉ™lÉ™nir.

Etnointeqrasiyaların getmÉ™si prosesi hÉ™m dÉ™ baÅŸlıca olaraq coÄŸrafi amildÉ™n, etnik müxtÉ™lifliyin rÉ™ngarÉ™ngliyindÉ™n asılıdır. Etnik fÉ™rq özündÉ™ É™sas vÉ™ baÅŸlıca olan genetik ayrılığı ÅŸÉ™rtlÉ™ndirir. ElÉ™ hÉ™min amildÉ™n dÉ™ doÄŸan dil fÉ™rqi toplumun ikinci mühüm xüsusiyyÉ™tini ÅŸÉ™rtlÉ™ndirir.

Ancaq bÉ™zÉ™n ictimai-sosial hÉ™yat tÉ™rzi о qÉ™dÉ™r güclü tÉ™sirÉ™ malik olur ki, dil özü belÉ™ müÉ™yyÉ™n dÉ™yiÅŸikliklÉ™rÉ™ uÄŸrayaraq yeni-yeni keyfiyyÉ™tlÉ™r qazanır.

Ä°deya amili etnik dövlÉ™tçiliyi milli dövlÉ™tçiliyÉ™ (BÉ™zÉ™n dövlÉ™t millÉ™tçiliyinÉ™) gÉ™tirib çıxarır.

Ä°deyaların mahiyyÉ™ti dÉ™yiÅŸdikcÉ™, bəşəri dÉ™yÉ™rlÉ™rÉ™ daha çox yer ayrıldıqca, etnik ayrılıqlara olan münasibÉ™t dÉ™rin fÉ™rqlÉ™rlÉ™ müÅŸahidÉ™ olunmur.

Tarixən etnoslararası inteqrasiya prosesində ən başlıca rolu dini ideyalar oynamışdır.

NeçÉ™-neçÉ™ toplumlar dinin sayÉ™sindÉ™ dirçÉ™lib, bir araya gÉ™lib, hÉ™tta imperiyalar yaradıblar.

Etnik münasibÉ™tlÉ™ri bir neçÉ™ amil yaxınlaÅŸdıra bilir; - о cümbdÉ™n, dil, mÉ™dÉ™niyyÉ™t, É™razi.  Ä°deyalar isÉ™ etnik münasibÉ™tlÉ™rin tam bÉ™rqÉ™rar olması prosesinin dinamikasıdır. Bunsuz superetnos təşəkkül tapa bilmÉ™z. Eyni zamanda bunsuz subetnoslar mÉ™hv olub gedÉ™rdi.

Etnoslararası inteqrasiya müÉ™yyÉ™n tarixi ÅŸÉ™raitdÉ™n asılı ola­raq sürÉ™tlÉ™nÉ™ vÉ™ zÉ™iflÉ™yÉ™ bilÉ™r.

XVII-XVIII É™srdÉ™n baÅŸlayaraq dünya siyasÉ™tindÉ™ müÉ™yyÉ™n qanunauyÄŸunluqlar daha aÅŸkar görünmÉ™yÉ™, bunlan dÉ™rk edib onlardan bÉ™hrÉ™lÉ™nmÉ™yi bacaran qüvvÉ™lÉ™r isÉ™ hakim rolunu daha aydın oynamaÄŸa baÅŸladılar. Orta É™srlÉ™rdÉ™ dini ideyaların rolu böyük olmuÅŸdursa, bu dövrdÉ™n etibarÉ™n sinfi, millÉ™tçi, sosial-demokratiya ideyaları özünÉ™ yer etmÉ™yÉ™ baÅŸladı. Adları çÉ™kilÉ™n ideyalar uÄŸrunda mübarizÉ™ aparan insanların etnik fÉ™rqi deyil, sosial mÉ™nsubiyyÉ™ti ön sırada dururdu. NÉ™ticÉ™dÉ™ proseslÉ™rin gediÅŸi tarixÉ™n müÉ™yyÉ™n É™razi üçün sosial tÉ™bÉ™qÉ™lÉ™rin, siniflÉ™rin elÉ™ formasını yaradırdı ki, mÉ™hz, ideya birliyi hÉ™min insanlar üçün yeganÉ™ ÅŸÉ™rt olurdu.

Dini ideyalar hÉ™min vaxt baÅŸlıca inteqrasiya amili rolunda çıxış edÉ™rÉ™k, dil fÉ™rqlÉ™rini, etnik müxtÉ™lifliyi asanlıqla ehtiva etmiÅŸ, nÉ™ticÉ™dÉ™ ümumi mÉ™dÉ™ni nemÉ™tlÉ™r ortaya çıxmışdır.

MÉ™hz elÉ™ bu tarixi dövr bir çox xalqların təşəkkülü dövrüdür.

Dini ideyalar xalqın formalaÅŸmasının ana yasasıdır. BaÅŸlanğıcda qeyd etdiyimiz kimi bu zaman ümumi mÉ™dÉ™ni nailiyyÉ™tlÉ™r ortaya çıxır ki, bu da dil fÉ™rqlÉ™rinÉ™, etnik fÉ™rqlÉ™rÉ™ belÉ™ baxmayaraq inteqrasiya prosesini dÉ™rinləşdirir, ümumi dövlÉ™t ideyasını sürÉ™tlÉ™ndirir.

DövlÉ™tlÉ™ millÉ™tin ali mÉ™qsÉ™d vÉ™ mÉ™nafeyi eyni olmalıdır. Ä°n­sanların milli mÉ™nliyini öz tarix vÉ™ mÉ™dÉ™niyyÉ™tinÉ™ sahiblik, millÉ™tÉ™ vÉ™ dövlÉ™tÉ™ mÉ™nsubluqdan doÄŸan iftixar hisslÉ™ri bütün dünyanın qlobal dÉ™yÉ™rlÉ™ridir.

QÉ™dim adÉ™t-É™nÉ™nÉ™yÉ™, ailÉ™ daxilindÉ™ vÉ™ ailÉ™nin cÉ™miyyÉ™tlÉ™ É™laqÉ™sindÉ™ mövcud olan É™xlaq normalarına söykÉ™nÉ™n cÉ™miyyÉ™t saf vÉ™ möhkÉ™mdir. DövlÉ™tçilikdÉ™ tÉ™mÉ™l prinsiplÉ™rdÉ™n mühümü olan mÉ™nÉ™vi tÉ™mÉ™llÉ™r tarixÉ™n daha çox dini ideyalara baÄŸlı olmuÅŸdur.

BÉ™zÉ™n millÉ™tin mÉ™nÉ™vi tÉ™mÉ™lini sarsıtmaq üçün onun içindÉ™ digÉ™r din, mÉ™zhÉ™b vÉ™ tÉ™riqÉ™tlÉ™ri tÉ™bliÄŸ vÉ™ təşviq edirlÉ™r, mÉ™nÉ™viyyat pozulur, dövlÉ™tin tÉ™nÉ™zzülü prosesi baÅŸlanır. Etnos ta­rixi sınaq qarşısında qalır. Deqrodasiya proseslÉ™ri bu anlarda daha sürÉ™tli olur.

Beləliklə ideyalar təməl prinsiplərindən asılı olaraq etnoslararası inteqrasiyada mənfi rola da malik ola bilər.

Bu gün AzÉ™rbaycanda müxtÉ™lif xalqları özündÉ™ birləşdirÉ™n AzÉ™rbaycançılıq ideyası mühüm müsbÉ™t tarixi É™hÉ™miyyÉ™t daşıyır. Bu mÉ™nim vÉ™tÉ™nim AzÉ™rbacandır prinsipini mütlÉ™qləşdirir.

Müasir Dünyanın qlobal problemlÉ™rinin hÉ™lli É™n yaxşı qloballaÅŸmaya belÉ™ ehtiyatla yanaÅŸmağı özündÉ™ ehtiva edir. MÉ™hz AzÉ™rbaycançılıq dÉ™yÉ™rlÉ™rini qorumaqla bir bu problemlÉ™rin hÉ™llinÉ™ çalışmalıyıq.

XXI É™sr Dünya siyasÉ™tindÉ™ qanunauyÄŸunluÄŸun yeni mÉ™rhÉ™lÉ™sidir. BÉ™lkÉ™ dÉ™ son gÉ™rgin mÉ™rhÉ™lÉ™sidir. Bu mÉ™rhÉ™lÉ™ özünün spesifik dÉ™yÉ™rlÉ™ri ilÉ™ yaddaqalandır. Artıq ayrı-ayrı dövlÉ™tlÉ™rin ayrı-ayrı ideyaların, ayrı-ауrı xalqların deyil, bütünlükdÉ™ hamının hamıdan asılılığından söhbÉ™t gedir, lakin Qlobal dünyanın hÉ™llolunmaz problemlÉ™ri ayrı-ауrı millÉ™tlÉ™rin dini vÉ™ mÉ™nÉ™vi dÉ™yÉ™rlÉ™ri üzÉ™rinÉ™ çökmÉ™mÉ™lidir, É™ksinÉ™ belÉ™ dÉ™yÉ™rlÉ™rdÉ™n bÉ™hrÉ™lÉ™nmÉ™lidir. Müasir Dünyanın «QloballaÅŸma ideyası» hÉ™m dÉ™ etnik identifikliyin qorunub saxlanılması üçün BeynÉ™lxalq Konvensiyalarla da uzlaÅŸdırılmalıdır.

AzÉ™rbaycanda müxtÉ™lif etnosları bir amal É™trafında birləşdirÉ™n AzÉ™rbaycançılıq ideyası ÅŸüurlarda ötÉ™n É™srin É™vvÉ™llÉ™rindÉ™ baÅŸ qaldırsa da bu zaman hÉ™min ideya çox kiçik bir çevrÉ™ni É™hatÉ™ edirdi.

Bu gün hÉ™min ideya ÅŸüurlarla özünÉ™ dÉ™rin yer tutmuÅŸdur. AzÉ™rbaycançılıq vÉ™tÉ™n mÉ™nsubluÄŸu vÉ™ dini inanc ümumiliyini özündÉ™ çox aydın ehtiva edÉ™rÉ™k müasir dünyanın qlobal dÉ™yÉ™rlÉ™rindÉ™n itkisiz xilas olmaq üçün xüsusi É™hÉ™miyyÉ™t daşıyır. Torpaqlarımızın 25 %-dÉ™n artıq hissÉ™sinin iÅŸÄŸal altında olduÄŸu XXI É™srdÉ™ biz bir millÉ™t olaraq öz milli mÉ™nlik ÅŸüurumuzu AzÉ™rbaycançılıq dÉ™yÉ™rlÉ™ri çÉ™rçivÉ™sindÉ™ möhkÉ™mlÉ™ndirmÉ™li qloballaÅŸmanın qeyri-insani tÉ™zahürlÉ™rindÉ™n qorunmalıyıq.

 

İstifadə olunmuş ədəbiyyat:

 

1.   Л.Гумилев "Этногенез и биосфера земли", стр. 183-185.

2.   S.Sveyq "VÉ™tÉ™ndaÅŸ cÉ™miyyÉ™ti ideyası", sÉ™h. 53.

 

Hüseyn Ä°brahimov